بررسی رقابت گریزی در بازارهای برق و روشهای کاهش آن – برق

مشخصات فایل

مقطع:کارشناسی ارشد
رشته تحصیلی:مهندسی برق
نوع ارائه:پایان نامه
تعداد صفحات:413
قالب بندی:word قابل ویرایش

نحوه خرید

بررسی رقابت گریزی در بازارهای برق و روشهای کاهش آن – برق

شما میتوانید تنها با یک کلید به راحتی فایل مورد نظر را دریافت کنید. 🙂

برای دسترسی به این فایل ابتدا باید اشتراک خریداری کنید. برای خرید اشتراک بر روی لینک زیر کلیک کنید.

ارتقاء عضویت

چکیده

فهرست مطالب
فهرست جدول
چکیده :……..1

مقدمه :…………………………3

فصل اول : کلیات ( بررسی رقابت در بازارها)………………………………………7
1-1 مقدمه………………………………………7
1-2 رقابت کامل………………………………..7
1-3 بررسی رفتار بازیگران در بازار………………………….9
1-4 بررسی رفتار یک بازیگر در بازار رقابت کامل…………………….10
1-5 بررسی رفتار یک بازیگر در حالت انحصار کامل………..12
1-6 رقابت غیر کامل…………………14
1-7 بررسی رفتار بازیگران در بازار انحصار چند قطبی……………………18
1-7-1 رهبري مقدار (مدل استکلبرگ)………………19
1-7-1- الف- مسأله پیرو…………………………..19
1-7-1- ب- مسأله رهبر……………………….20
1-7-2 رهبري قیمت…………………………22
1-7-3 تعیین مقدار به طور همزمان (مدل تعادل کورنو)………………………23
1-7-4 تعیین قیمت به طور همزمان (مدل برتراند)……………….26
1-7-5 مدل کارتل (تبانی)………………………………….27
1-7-6 مدل تعادل تابع عرضه………………………….27
1-8 مقایسه مدلهاي مختلف انحصار چند قطبی…………………………….28
1-9 محدودیتهاي استفاده از مدلهاي انحصار چند قطبی…………………..30
1-9-1 تأثیرات بین دور هاي…………………………….30
1-9-2 شک لگیري قیمت………………………31
1-9-3 اطلاعات غیرکامل…………………………………….31
1-9-4 تعاملات دینامیک میان عرض هکنندگان………………..31
1-9-5 نقش قراردادها……………………………………………32
1-9-6 سایر محدودیتها…………………………………….32
1-10 جمع بندي……………………33

فصل دوم : بررسی رقابت گریزي در بازار برق………………..35
٢-1 مقدمه…………………………………..35
2-2 تعریف قدرت بازار (رقابت گریزي)…………………………………36
2-3 بررسی تاثیر رقابت گریزي بر قیمت و مقدار مبادله شده در بازار………………….38
2-4 بررسی انواع رقابت گریزي و دلایل به وجود آمدن آن………………40
2-5 راهکارهاي اعمال رقابت گریزي……………………………………..42
2-6 انحصار فروش در حراج توان………………………………….45
قدرت بازار منفی……………………………………45

2-7 قدرت بازار در سمت تقاضا………………………………………………..46
2-8 رقابت گریزي و بازارهاي پیش خرید (سلف)………………………..48
2-9 واکنشهاي بلند مدت بازیگران بازار به رقابت گریزي…………………49
2-10 کدام بازیگران از اعمال رقابت گریزي سود میبرند؟……………….51
2-11 تأثیرات اعمال رقابت گریزي……………………52
2-11-1 انتقال ثروت………………………………52
2-11-2 زیان ثابت ناشی از انحصار………………….52
2-12 جمع بندي……………………………….53
فصل سوم : بررسی شاخصها و روشهاي آشکارسازي رقابت گریزي در بازارهاي برق……56
3-1 مقدمه………………………………………..56
3-2 شاخصهاي ارزیابی رقابت گریزي………………………58
3-3 شاخصهاي ساختاري………………………..59
3-3-1 شاخص سهم بازار……………………..59
3-3-2 نسبت تمرکز بزرگترین چهار شرکت یا هشت شرکت بازار……………..61
3-3-3 شاخص درجه توفیق در ظرفیت (SDC)……..ا…………….61
3-3-4 شاخص HHI …………….ا………………………….62
3-3-5 شاخص عرضه کننده مؤثر (محوري)…………………..67
3-3-6 شاخص عرضه باقیمانده……………………..67
3-3-7 شاخص نسبت تولید قطعی (اجباري): MRR……………………ا……….70
3-3-8 تحلیل تقاضاي باقیمانده……………………………..71
3-4 شاخصهاي رفتاري………………………………..73
3-4-1 شاخص قیمت – هزینه حاشی هاي………………….73
3-4-2 شاخص لرنر……………………76
3-4-3 تجزیه و تحلیل محک درآمد خالص………………………78
3-4- 4 شاخصهاي سنجش مضایقه (دریغ) اقتصادي……………………….79
3-4-5 شاخ صهاي سنجش مضایقه (دریغ) فیزیکی…………………….82
3-5 بررسی سایر شاخصهاي رقابت گریزي………………………..86
3-5-1 شاخصهاي مبتنی بر سهم بازار…………………….86
3-5-2 شاخصهاي سنجش تمرکز بازار…………………….86
3-5-3 شاخصهاي ارزیابی رقابت گریزي گر هاي………………………….87
3-5-4 شاخصها و روشهاي آشکارسازي رقابت گریزي مبتنی بر تحلیل حساسیت………………93
3-5-5 روشهاي آشکارسازي تبانی و شاخصهاي انداز هگیري آن……………………..96
3-5-6 شاخص نسبت مضایقه……………………………….100
3-6 مدلهاي شبیه سازي [13و 14]…………………………….100
3-6-1 تحلیل محک رقابت………………………………………..101
3-6-2 مدلهاي شبی هسازي انحصار چند قطبی…………………..101
3-7 جمع بندي………………………………………..102
فصل چهارم : تاثیر سیستم انتقال بر روي مباحث رقابت گریزي……………..104
4-1 مقدمه………………………………….104
4-2 پرشدگی در سیستم انتقال……………………..105
4-3 بررسی انواع پرشدگی……………………………..106
4-4 بررسی تأثیر پرشدگی سیستم انتقال بر رقابت گریزي……………………107
4-5 تعیین میزان کمی تأثیر پرشدگی بر رقابت گریزي…………..111
4-6 روشهاي مدیریت پرشدگی……………………………115
4-6-1 دست هبندي انواع روشهاي مدیریت پرشدگی………………………115
4-7 روشهاي مدیریت پرشدگی پیشگیرانه…………………116
4-7-1 روشهاي تخصیص حق انتقال……………………….116
4-7-1-الف حقوق فیزیکی انتقال………………………….117
4-7-1-ب حقوق فیزیکی انتقال و رقاب تگریزي [3]……………..118
4-7-1-ج حقوق مالی انتقال………………………..119
4-7-1-د حقوق مالی انتقال و رقاب تگریزي…………………………….122
4-7-2 روش قطع مبادلات بر اساس ظرفیت انتقال در دسترس………………………127
4-7-3 مدیریت پرشدگی پیشگیرانه با تغییر ترتیب اولویت توزیع بار…………………128
4-8 روشهاي مدیریت پرشدگی اصلاحی………………………………..131
4-9 بررسی سایر مسایل مربوط به رقابت گریزي و سیستم انتقال………………131
4-10 جمع بندي ………………………….132
فصل پنجم : بررسی رقابت گریزي در بازارهاي خدمات جانبی…………………..135
5-1 مقدمه……………………………..135
5-1-1 خدمات کنترل فرکانس……………………………………..135
5-1-2 خدمات بهره برداري و هماهنگی………………………136
5-1-3 خدمات پشتیبانی و بازیابی سیستم………………………136
5-2 بررسی انواع روشهاي تهیه و تدارك خدمات جانبی………………136
5-3 روشهاي برگزاري بازارهاي خدمات جانبی………………………………..141
5-4 بازار توان راکتیو……………………..143
5- 4-1نحوة تأمین خدمات جانبی کنترل ولتاژ (توان راکتیو) توسط بهر هبردار مستقل سیستم ……………………………………….148
5-4-2 خدمات کنترل ولتاژ پایه……………………………..149
5-4-3 خدمات کنترل ولتاژ پیشرفته……………………………..150
5-5 بررسی رقابت گریزي در بازار توان راکتیو……………………..152
5-6 جمع بندي………………………….156
فصل ششم : ارزیابی پتانسیل اعمال رقابت گریزي عرضه کنندگان در بازار توان راکتیو ………………………………………159
6-1 مقدمه…………………………159
6-2 سنجش پتانسیل اعمال رقابت گریزي در بازار توان راکتیو………………………….160
6-3 شبیه سازي یک سیستم نمونه……………………….163
6-4 بررسی پتانسیل رقابت گریزي در بازار توان راکتیو با توجه به پیشامدهاي مختلف…………….172
6-5 ارائه روشهایی ابر ي مدیریت بازار توان راکتیو……………………………..174
6-6 جمع بندي……………………………..181
فصل هفتم پایش و نظارت بر بازارهاي برق در محیط تجدید ساختاریافته……………………183
7-1 مقدمه………………………….183

بررسی نقش واحدهاي پایش و نظارت بر بازار………………………………………….183

7-2شواهدي از اعمال رقابت گریزي در بازارهاي برق………………………….185
7-3 تمرکز تحلیلهاي بازار واحدهاي پایش…………………………….185
7-3-1 کارایی (بازدهی) بازار…………………….186
7-3-2 بازي با بازار……………………………..187
7-4 ملزومات کارکردي پایش بازار………………………………….187
7-5 وظایف بخش پایش بازار………………………………..188
7-5-1 پایش و نظارت بر خروجهاي سیستم انتقال و تولید……………………..189
ط
7-5-2 نظارت بر چهارچوب ساختاري که بازار در آن اجرا م یشود……………………………………..189
7-5-3 نظارت بر شرایط عرضه و تقاضا و عملکرد بازار………………………..191
7-5-4 نظارت بر رقابت گریزي…………………………..192
7-5-5 پایش رفتاري………………………193
7-5-6 سایر وظایف واحد پایش بازار……………………………….193
7-6 بررسی الگوریتمهاي نظارتی مورد استفاده ابر ي پایش بازار برق………………..194
7-7 بررسی و مقایسه ساختار واحدهاي پایش در چهار بازار برق آمریکا………………….201
7-7-1 ساختار و ابعاد واحد پایش در بازارهاي مورد مطالعه………………202
7-7-2 دا دههاي مورد نیاز و شاخصهاي مورد استفاده در بازارهاي مورد مطالعه……………….208
7-7-3 تفاوت در قوانین پایش و روی ههاي اجرایی [57]…………………………..210
7-7-4 اقدامات مربوط به گزا رشدهی وضعیت بازار در چهار بازار مورد مطالعه………………..211
7-8 جمع بندي……………………………….212

فصل هشتم : بررسی روشهاي تعدیل و کاهش رقابت گریزي……………………………………………214
8-1 مقدمه………………………………….214
8-2 اافز یش کشش (حساسیت) قیمتی تقاضا…………………..215
8-3 روشهایی بر اساس قراردادها (ترویج قراردادهاي دو جانبه)…………….220
8-4 اعمال سقف قیمت……………………………………225
8-5 رویه کاهش خودکار………………………..228
8-6 محدود کردن سهم بازار عرضه کنندگان………………………..228
8-7 تسهیل ورود عرضه کنندگان به بازار……………………………229
8-8 طراحی سیستم تسویه به صورت پرداخت به ااز ي پیشنهاد………………230
8-9 توسعه شبکه انتقال………………………….230
8-10 برنامه ریزي مناسب تعمیر و نگهداري لتو ید و خطوط انتقال و ایجاد هماهنگی بین این  تعمیرات………………………………………….231

8-11 اعمال جریمه……………………………231
8-12 جمع بندي……………………………………………………232

فصل نهم : بررسی رقابت گریزي در بازار برق ایران………………………234
9-1 مقدمه………………………………….234
9-2 بررسی شاخص هاي ساختاري رقابت گریزي در بازار برق ایران……………………………235
9-2-1 بررسی سهم بازار بازیگران………………….237
9-2-2 بررسی شاخص HHI………………….ا…………….239
9-2-3 بررسی شاخص ضریب آنتروپی………………………….242
9-2-4 بررسی شاخص عرضه باقیمانده (RSI)…………………..ا………244
ي
9-2-5 بررسی شاخص درجه توفیق در ظرفیت (SDC)………………..ا……………246
9-3 بررسی محدودیتهاي شبکه انتقال سیستم قدرت ایران……………………….247
9-4 نگاهی به اقدامات انجام پذیرفته ابر ي کاهش و تعدیل رقابت گریزي در بازار برق ایران…….248
9-5 جمع بندي……………………………….252

فصل دهم : نتیجه گیري و پیشنهادات………………………255
پیوست ها……………………………………………261

آشنایی با بازار برق ایران………………………………….262

پ-1 -1 نحوه حضور تولید کنندگان در بازار…………………262

پ- 1-2 نحوه حضور خریداران در بازار………………263

پ-1 -3 وظایف مدیر بازار برق………………………..263

پ-1 -4 وظایف مرکز کنترل و راهبري شبکه…………………264

پ-1-5 وظایف هیئت تنظیم بازار برق…………………………………264

پ-1-6 شرکت مدیریت شبکه برق ایران……………………………….265

فهرست منابع و مراجع:…………………………………267

چکیده
بررسی مسایل رقابت گریزي در ارایه خدمات کنترل ولتاژ و توان راکتیو تا حـدودي متفـاوت از مـسایلبازار انرژي و بازار سایر خـدمات جـانبی اسـت، از آنجائیکـه از نظـر اقتـصادي، انتقـال تـوان راکتیـو بـهمسافتهاي طولانی به صرفه نیست، معمـولاً تـوان راکتیـو در نزدیـک محـل مـصرف آن تولیـد مـ یشـود .
بنابراین، بازارهاي آزاد توان راکتیو از نظـر جغرافیـایی بـسیار محـدود بـوده و بـه واسـطه تعـداد محـدودشرکت کنندگان، فرصتهاي بیشتري براي رقابت گریزي در آنها به وجود می آیـد. در ایـن تحقیـق پـساز آشنایی با مفهوم رقابت گریـزي در بـازار انـرژي، حـراج انتقـال و بـازار خـدمات جـانبی، یـک روش جدید براي تعیین پتانسیل رقابتگریزي در بازار توان راکتیو ارائه شده اسـت، ایـن روش مبتنـی بـر حـلیک مساله بهینه سازي غیرخطی و تعیین حداقل مقدار توان راکتیوي است کـه بـراي بـرآوردن نیازهـايشبکه و قیود ولتاژ باید توسط یـک منبـع تـوان راکتیـو تـامین (تولیـد یـا جـذب) شـود . ایـن شـاخص درحقیقت میزان استقلال بازار از تولید توان راکتیو عرضه کنندگان مختلـف را مـیسـنجد . از نظـر تئـورياگر تامین قطعی (اجباري) توان راکتیو یک عرضه کننده بزرگتر از صفر باشد، بـه معنـاي آن اسـت کـهاین بازیگر از پتانسیل بیشتري براي مضایقه اقتصادي و اعمال قـدرت بـازار برخـوردار اسـت. بـروز یـکپیشامد در سیستم قدرت ممکن است موجب تقویت موقعیت رقابتگریزي برخی بازیگران شود و حتیممکن است موجب برآورده نشدن قیود ولتاژ شـبکه گـردد. شـاخص پیـشنهادي در شـرایط عـادي و درحالت وقوع پیشامدهاي مختلف بر روي سیستم استاندارد57 شینهIEEE پیاده سازي شده است. با ارائـهچندین مثال حالتهاي مختلفی از بازار تـوان راکتیـو شـبیه سـازي شـده و رفتـار بـازیگران داراي پتانـسیلرقابتگریزي مورد تحلیل قرار گرفته است. همچنین در این تحقیق چهار سناریوي مختلف براي اجـرايبازار توان راکتیو و مدیریت منابع توان راکتیو در فضاي تجدیدسـاختاریافته پیـشنهاد شـده و نتـایج بـازاربراي سناریوهاي مختلف با یکدیگر مقایسه شدهاند. تاثیر اجراي هر سناریو بر روي پارامترهـاي مختلـفبازار نیز مورد بررسی قرار گرفته است. بسته به سیاستهاي مختلـف بهـره بـرداري منـابع تـوان راکتیـو هـریک از این چهار سناریو میتواند به عنوان تابع هدف بازار توان راکتیو مورد استفاده قرار گیرند. بـه غیـراز سناریوي حداقل کردن هزینه خرید که نتایج آن بستگی به پیشنهاد قیمتهاي تسلیمی عرضـه کننـدگان دارد، نتایج بازار در سه سناریوي دیگر از پیشنهاد قیمت بازیگران مستقل است و تنهـا بـه شـرایط سیـستموابسته هستند
هر یک از این سناریوها در شرایط خاص میتواند مورد استفاده بهره برداران سیستم قرار بگیرد. در صورتیکه شبکه انتقال همواره در معرض پرشدگی خطوط قرار داشته باشد و بهره برداران در پی حداقل کردن اشغال ظرفیت خطوط به واسطه انتقال توان راکتیو و حداکثر کردن انتقال توان حقیقی باشند، سناریوي حداقل کردن میزان نیاز به تامین توان راکتیو میتواند مورد استفاده قرار گیرد. در شرایطی که با توجه استانداردهاي شبکه، بهره برداران در پی دستیابی به بهترین پروفیل ولتاژ باشند، میتوانند حداقل کردن تخطی ولتاژ شینها از مقدار مطلوب را تابع هدف خود قرار دهند و درنهایت در مراحل اولیه راه اندازي بازار توان راکتیو براي ایجاد انگیزه بیشتر به منظور جلب مشارکت بیشتر منابع توان راکتیو در کنترل ولتاژ شبکه و یا در بازارهایی که پرداختها بر اساس نرخ تنظیم شده انجام می-پذیرد، حداقل کردن تمرکز بازار میتواند تابع هدف بهره برداران سیستم قرار گیرد. اختلاف هزینه اجراي بازار با هر یک از این سناریوها و هزینه بازار مبتنی بر حداقل کردن هزینه، نشان دهنده یک هزینه اضافه براي مدیریت بازار توان راکتیو میباشد که با توجه به اهمیتی که هر یک از این سناریوها در حفظ استانداردهاي شبکه دارند، قابل توجیه است. هر چهار سناریو بر روي شبکه 57 شینه استاندارد IEEE پیاده سازي شده و نتایج آنها با هم مقایسه شده است. در قسمت پایانی پروژه نیز برخی از شاخصهاي ساختاري بازار برق ایران مورد بررسی قرار گرفته و با مقادیر استاندارد مقایسه شده است.

مقدمه :
از دهه هشتاد میلادي، صنعت برق دستخوش تغییرات بنیادین و سریعی شده است، یکی از جنبه-هاي مهم این دگرگونیها، مجاز شمردن رقابت بین تولیدکنندگان و تشکیل بازار برق بودهاست. به طور ایدهآل، ساختار بازار و سازوکارهاي مدیریتی آن باید به گونهاي طراحی شوند که حد قابل قبولی از رقابت را تضمین نمایند. اما تجربه تجدید ساختار و مقررات زدایی در صنعت برق بسیاري کشورها مؤید آن است که با توجه به خصوصیات منحصر به فرد برق به عنوان یک کالا، ایجاد رقابت کامل بین بازیگران و کاهش هزینه هاي برق براي مصرف کنندگان، که از محرکهاي اصلی تشکیل بازار برق بوده است، به طور کامل و مشابه بازار سایر کالاها، حداقل در کوتاه مدت و میان مدت چندان عملی نیست. به واسطه تعداد محدود عرضه کنندگان در بازارهاي برق، نیاز به سرمایه-گذاریهاي کلان براي ورود به صنعت، محدودیتهاي سیستم انتقال و پرشدگی که مانع از یکپارچگی بازار میشوند و تلفات انتقال که مصرف کنندگان را از خرید انرژي الکتریکی از مناطق دوردست منصرف مینماید، مدل رقابت در بازارهاي برق، مدل رقابت ناقص است. یکی از مهمترین دغدغهها و نگرانیهاي فرآیند تجدید ساختار، رقابتگریزي است. رقابت گریزي موجب کاهش رفاه اجتماعی ، انتقال ثروت از مصرف کنندگان به تولید کنندگان و تحمیل زیان ثابت میشود. رقابتگریزي به سادگی، توانایی تغییر سودآور قیمت به بالاتر از سطح رقابتی تعریف میشود که راهکارهاي مختلفی براي اعمال آن وجود دارد و زمینهها و علّل بروز آن نیز متنوع هستند. با توجه به پیدایش بازارهاي گوناگون در فضاي تجدید ساختار یافته، ممکن است رقابت گریزي علاوه بر بازار انرژي در سایر بازارها از قبیل بازار خدمات جانبی، حراجهاي حقوق مالی انتقال و … نیز موجب ناکارآمدي بازار و اختلال در فرآیند رقابت شود. مطالعه ارتباط بین اقدامات یک بنگاه در تمامی این بازارها و اثراتی که هر یک بر دیگري دارد از اهمیت خاصی برخوردار است. این امر موجب شده است که رقابت گریزي و روشهاي کاهش آن، همچنین طراحی و پیاده سازي سیستمهاي پایش و نظارت بر بازار از موضوعات اساسی و تعیین کننده در پژوهشها و مطالعات در زمینه تجدید ساختار به شمار رود.
در این پایان نامه سعی شده است ، مطالعه دقیق و جامعی پیرامون این پدیده نامطلوب در بازارهاي برق انجام پذیرد. با توجه به گستردگی عنوان پایان نامه سعی شده است جنبههاي مختلف و تاثیر گذار بر روي رقابت گریزي در انواع مختلف بازارهاي برق مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.
این تحقیق را میتوان به سه بخش تقسیم نمود. بخش اول آن شامل ارائه مفاهیم و توضیحات جامع در زمینه رقابتگریزي در بازارهاي انرژي، حراجهاي حقوق مالی انتقال و بازار خدمات جانبی همچنین نقش واحدهاي پایش و روشهاي تعدیل و کاهش رقابتگریزي است. این مطالب در فصلهاي اول، دوم، سوم، چهارم، پنجم، هفتم و هشتم ارائه شدهاند. بخش دوم شامل معرفی روش جدیدي براي ارزیابی پتانسیل اعمال رقابتگریزي بازیگران در بازار توان راکتیو و پیشنهادهایی در مورد نحوه مدیریت این بازار میباشد. این مطالب در فصل ششم ارائه شده است. بخش انتهایی نیز شامل بررسی موردي شاخصهاي ساختاري رقابتگریزي در یک بازار برق واقعی (بازار برق ایران) است که مطالب آن در فصل نهم آورده شده است.
پیش از آنکه به بحث رقابت گریزي و وجود رقابت ناقص در بازارهاي برق پرداخته شود در فصل اول ابتدا شرایط تحقق رقابت کامل در انواع بازارها معرفی شده و رفتار بازیگران در بازارهاي رقابت کامل و غیرکامل مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین مدلهاي مختلفی که براي بررسی رفتار بازیگران در بازارهاي رقابت غیر کامل مورد استفاده قرار میگیرند نیز در این فصل معرفی و مقایسه شدهاند. این مدلها در روشهاي شبیه سازي تشخیص و آشکارسازي رقابت گریزي از اهمیت بالایی برخوردار هستند. در این فصل همچنین برخی مفاهیم و مقدمات اقتصادي که در فصلهاي بعد مورد استفاده قرار میگیرند، معرفی شدهاند.
در فصل دوم ضمن تعریف رقابت گریزي، دستهبندیهاي مختلف رقابت گریزي، دلایل و عوامل به وجود آورنده آن، پیامدها و اثرات آن و استراتژيهاي اعمال آن مورد بررسی قرار میگیرند. پس از شناخت مفهوم رقابت گریزي، در فصل سوم شاخصهاي آشکارسازي و تعیین پتانسیل رقابت گریزي همچنین روشهاي تشخیص رقابت گریزیهاي اعمال شده معرفی، دستهبندي و مقایسه می شوند. این شاخصها براي نظارت و مدیریت بازارهاي انرژي ابزار سودمندي محسوب میشوند. با توجه به اهمیت سیستم انتقال در ایجاد یک محیط رقابتی و یا محدود کردن آن، فصل چهارم به طور کامل به تاثیرات سیستم انتقال بر مباحث رقابت گریزي اختصاص یافته است. روشهاي مدیریت پرشدگی که به منظور کاهش و برطرف کردن تراکم در سیستمهاي انتقال و افزایش قابلیت اطمینان سیستم به کار گرفته میشوند، خود ممکن است در برخی موارد منجر به وخیم تر شدن وضعیت رقابت-گریزي و سوء استفاده از محدودیتهاي انتقال شوند. در این فصل ضمن معرفی مفاهیم حقوق فیزیکی و مالی انتقال، مساله رقابت گریزي در فرآیند حراج و تخصیص این حقوق مورد بررسی قرار میگیرد و اثرات به کارگیري آنها در بدتر شدن احتمالی وضعیت رقابت در بازار انرژي نیز مورد مطالعه قرار میگیرد. فصل پنجم به بررسی مساله رقابت گریزي در بازارهاي خدمات جانبی اختصاص یافته است، در این فصل ضمن برشمردن انواع روشهاي تامین و تدارك این خدمات، امکان اعمال رقابت گریزي در هر یک از این روشها مورد بررسی قرار میگیرد. در بررسی مسایل رقابت گریزي در بازارهاي خدمات جانبی کنترل فرکانس باید توجه داشت که به طور کلی افق رقابت در این بازارها مشابه بازار انرژي است و تفاوت چندانی در روشهاي تحلیل و بررسی این رقابتگریزیها با مسایل قدرت بازار در بازار انرژي وجود ندارد. اما مسایل رقابت گریزي در ارایه خدمات کنترل ولتاژ تا حدودي متفاوت از مسایل بازار انرژي و بازار سایر خدمات جانبی است، از آنجائیکه از نظر اقتصادي، انتقال توان راکتیو به مسافتهاي طولانی به صرفه نیست، معمولاً توان راکتیو در نزدیک محل مصرف آن تولید میشود. بنابراین، بازارهاي آزاد توان راکتیو از نظر جغرافیایی بسیار محدود بوده و به واسطه تعداد محدود شرکت کنندگان، فرصتهاي بیشتري براي رقابت گریزي در آنها به وجود می آید. در فصل ششم، یک روش براي تعیین پتانسیل رقابتگریزي در بازار توان راکتیو ارائه شده است، این روش مبتنی بر حل یک مساله بهینه سازي غیرخطی و تعیین حداقل مقدار توان راکتیوي است که براي برآوردن نیازهاي شبکه و قیود ولتاژ باید توسط یک منبع توان راکتیو تامین (تولید یا جذب) شود. همچنین سه تابع هدف جدید براي مدیریت منابع توان راکتیو و اجراي بازار توان راکتیو نیز در این فصل پیشنهاد شده و نتایج بازار آین روشها با یکدیگر مورد مقایسه قرار گرفته است.
در فصل هفتم، ضرورت وجود واحدهاي پایش و نظارت بر بازار بیان شده و ضمن ذکر برخی رقابتگریزیهاي واقعی در بازارهاي مختلف دنیا، وظایف و مسوولیتهاي واحدهاي پایش بازار تشریح شدهاست. در این فصل برخی الگوریتمهاي پیشنهادي براي نظارت و تشخیص سوء استفادهها و رقابت گریزي در بازار برق معرفی میشوند. در پایان این فصل نیز ساختار و وظایف چهار واحد پایش بازار برق شناخته شده در ایالات متحده مورد بررسی دقیق قرار گرفته و کارکردهاي آنها با یکدیگر مقایسه میشود. فصل هشتم نیز به بررسی و معرفی روشهاي کاهش و تعدیل رقابتگریزي در بازار برق اختصاص یافته است. این روشها از جنبه هاي مختلف دسته بندي شده و مورد مقایسه قرار گرفتهاند. در فصل نهم، پس از معرفی مختصر بازار برق ایران، برخی شاخصهاي ساختاري رقابت گریزي براي این بازار محاسبه شده و مورد تحلیل قرار گرفته است همچنین محدودیتها و موانع موجود بر سر راه ایجاد یک بازار رقابتی در ایران نیز در انتهاي این فصل مورد ارزیابی قرار گرفته است.

نتیجه گیري و پیشنهادات
وجود رقابت کامل در گرو عوامل متعددي میباشد که از جمله آنها میتـوان بـه مـواردي ازقبیل، تعداد زیاد خریداران، تولیدکنندگان و فروشندگان در بازار، ه مگن بودن کالاهـاي مـورد نظـر،آزادي حرکت منابع، آگاهی و اطلاع کامل و دقیق فعالین بازار از شرایط کالاهـا و قیمـتهـاي آن وعدم مداخله دولت در سازوکار رقابت اشاره نمود. به علت برخی خصوصیات منحصر به فـرد بـرق بـهعنوان یک کالا، بازارهاي برق از رقابت کامل برخوردار نیـستند، در ایـن شـرایط برخـی از بـازیگرانکلیدي بازار ممکن است براي بیشینه کردن سود خود اقدام به رقابت گریـزي کننـد. بـه طـور کلـیفرض می شود که رفتار بازیگران در یک بازار عقلانی است بنابراین تمامی شـرکتکننـدگان در پـیحداکثر کردن سود خود هستند. در حالت کلی در سطح تولیدي که درآمد حاشـیهاي یـک عرضـه-کننده برابر هزینه حاشیهاي او شود، سودش بیشینه می شود. در بازارهـاي رقابـت کامـل، بـازیگرانهمواره پذیرنده قیمت بوده و نقشی در تعیین قیمت ندارند اما در بازارهاي رقابت غیرکامل برخـی ازبازیگران که اندازه آنها با ابعاد بازار قابل مقایسه است و مـیتواننـد بـا اقداماتـشان بـر قیمـت تـاثیربگذارند، می توانند به صورت سازنده قیمت عمل نموده و دست به اعمال رقابتگریزي بزنند . تعـاریفگوناگونی براي رقابتگریزي ارائه شده است، اما به سادگی میتوان آن را به صورت ” توانـایی تغییـرسودآور قیمت به بالاتر از سطح رقابتی” تعریف نمود. اختلافات موجود در این تعاریف بیشتر مربـوطبه مدت زمان اعمال رقابت گریزي و الزام سودآور بودن اقدامات رقابت گریزانـه اسـت. بـه هـر حـالآنچه مـسلم اسـت ایـن اسـت کـه رقابـت گریـزي موجـب انتقـال ثـروت از مـصرف کننـدگان بـهتولیدکنندگان و تحمیل زیان ثابت میشود. با توجه به ساختار صنعت و لای ههاي مختلفی از صـنعتکه ممکن است رقابت گریزي در آنها روي دهد، قدرت بازار را به دو دسته کلی، رقابت گریزي افقـیو رقابت گریزي عمودي می توان تقسیم کرد. رقابت گریزي افقی به رفتار و موقعیـت یـک بـازیگر دریک لایه مشخص بازار (تنها به سطح و لای هاي از بازار که بازیگر در آن سطح، مشغول فعالیت اسـت،مثلاً فقط در سطح تولید یا فقط در سطح توزیع) مربوط می شود. ایـن نـوع رقابـتگریـزي اغلـب ازطریق کنترل سهم قابل توجهی از بازار اعمال میشود. بیشتر مباحث و مقالات مرتبط با قدرت بـازارنیز به بررسی این نوع از رقابت گریزي میپردازند. رقابت گریـزي عمـودي هـم بـه بررسـی رفتـار وموقعیت یک بازیگر که داراي شرکتها و بخـشهاي وابـسته در لایـه هـاي مختلـف بـازار اسـت (مـثلاًبازیگري که همزمان در لای ههاي تولید و انتقال در بازار به فعالیت مشغول است) می پردازد. بـه طـورکلی دلایل عمده به وجود آمدن قدرت بازار (رقابت گریزي ) را می توان به صـورت زیـر دسـ تهبنـدينمود: وجود تسلط بازار، کمبود عرضه، محدودیتهاي سیستم انتقـال و تبـانی بـین بـازیگران. رقابـتگریزي از دیدگاه دیگري نیز قابل دسته بندي است . رقابت گریزیهاي سراسـري و رقابـت گریزیهـايمحلی. رقابت گریزیهاي سراسري به اعمال قدرت بازار در سطح وسیع در کل بـازار اشـاره دارد، ایـنرقابت گریزیها به طور معمول ناشی از تسلط بر بازار توسط تعدادي از ژنراتورهـا و/یـا نزدیـک بـودنسطح تقاضا به مجموع ظرفیت نصب شده است. رقابت گریزي محلی نیـز زمـانی روي مـی دهـد کـهقیود انت قال منجر به ایجاد بازارهاي جغرافیایی ایزوله شود که در این صورت قدرت رقابـت بعـضی ازتولید کنندگان و قدرت انتخاب برخی از مصرف کنندگان محدود میشود. به طـور کلـی اسـتراتژي-هاي اعمال رقابت گریـزي عبارتنـد از: مـضایقه کمـی یـا فیزیکـی و مـضایقه اقتـصادي یـا مـالی وراهکارهاي مربوط به سیستم انتقال .
براي برطرف نمودن مشکلات رقابت گریزي در یک بازار و همچنین پیشگیري از عوامل به وجود آورنده آن، ابتدا باید با ابزارها و شاخصهایی مناسب، رقابت گریزیهاي اعمال شده و زمینه هاي بروز آنها را شناسایی و آشکار کرد. در کل شاخصهاي رقابتگریزي را میتوان به سه دسته عمده شاخصهاي ساختاري، رفتاري و آنالیز شبیه سازي تقسیم نمود. شاخصهاي ساختاري گرچه ساده میباشند اما بسیاري از آنها خصوصیات مهمی از قبیل کشش تقاضا را در نظر نمیگیرند. بر خلاف شاخصهاي ساختاري که بدون در نظر گرفتن عمل و استراتژي به کار رفته توسط بازیگر، پتانسیل اعمال رقابتگریزي را اندازه گیري می کنند، شاخصهاي رفتاري بدون لحاظ کردن ساختار بازار، نتایج بازار، رفتار واقعی و استراتژي هاي به کار رفته توسط بازیگران را مورد توجه قرار می دهند. بیشتر شاخصهاي ساختاري و رفتاري، مبتنی بر نسبتهاي ساده یا اختلافهاي پارامتري بازار هستند و با استفاده از داد ههاي ساختاري و اطلاعات بازار محاسبه میشوند. مدلهاي پیشرفته تر بررسی اعمال رقابت گریزي وجود دارند که در آنها سعی می شود به منظور مقایسه با نتایج واقعی بازار، برخی از جنبه هاي بازار به صورت Ex_ Post شبیه سازي شوند. همچنین به کمک این مدلها می توان با معلوم بودن ساختار و طراحی یک بازار خاص، برخی از نتایج ممکن بازارها را به صورت Ex_ Ante شبیه سازي نمود. در مدلهاي شبیهسازي بسیاري خصوصیات بازار برق از قبیل کشش تقاضا و مسایل مربوط به پرشدگی سیستم انتقال را میتوان لحاظ کرد. در روش آنالیز شبیه سازي، اغلب براي مدلسازي رفتار بازیگران از مدلهاي رقابت غیر کامل از قبیل مدلهاي کورنو، برتراند، استکلبرگ، رهبري قیمت و تعادل تابع عرضه استفاده میشود. با توجه به ویژگیهاي بازار برق مدلهاي کورنو و تعادل تابع عرضه براي شبیهسازي رفتار بازیگران به نتایج بهتري منجر میشوند. هر یک از شاخصهاي ساختاري، رفتاري و شبیه سازي داراي مزایا و معایبی است و هر کدام اطلاعات مفیدي را در مورد نتایج و ساختار بازار در اختیار قرار میدهند. بهتر است در تحلیل بازارها از ترکیبی از این شاخصها استفاده نمود تا بتوان از تمام جنبه ها و شرایط، یک بازار را مورد تحلیل قرار داد.
یکی از موضوعات اساسی در مباحث رقابتگریزي، مساله محدودیتهاي سیستم انتقال و پرشدگی است. پرشدگی در سیستم انتقال با جزیره اي کردن نواحی مختلف یک بازار، علاوه بر کاهش قابلیت اطمینان شبکه و افزایش هزینه هاي سیستم، موجب ایجاد رقابت گریزي محلی می شود. از آنجائیکه برطرف کردن پرشدگی می تواند مانع از به وجود آمدن فرصتهایی براي اعمال رقابت گریزي شود، روشهاي مدیریت پرشدگی را میتوان به نوعی و به طور غیر مستقیم از روشهاي تعدیل و کاهش رقابت گریزي به شمار آورد. البته ذکر این نکته ضروري است که روشهاي مدیریت پرشدگی خودممکن است گاه موجب وخی متر شدن وضعیت رقابت گریزي در بازار شوند. روشهاي مدیریتپرشدگی به دو دسته عمده پیشگیرانه و اصلاحی تقسیم میشود. از مهمترین روشهاي مدیریتپرشدگی پیشگیرانه، رزرو ظرفیت انتقال است که این امر به دو صورت حقوق فیزیکی انتقال وحقوق مالی انتقال قابل تعریف است. از آنجائیکه حقوق فیزیکی انتقال، میتواند مانع از دسترسیدیگران به خط انتقال اجاره شده شود، قادر است به طور مستقیم در اعمال رقابت گریزي به کار برده شود. حقوق مالی انتقال نیز یکی از ابزارهاي پوشش ریسک براي حفاظت در برابر ایجاد اختلاف قیمتهاي ناحیه اي ناشی از پرشدگی سیستم انتقال است که عدم تخصیص مناسب آن خود میتواند فرصتهاي رقاب تگریزي را افزایش دهد. همچنین رقابتگریزي ممکن است در هنگام تخصیص حقوق انتقال روي دهد. روش تغییر ترتیب اولویت توزیع بار واحدها نیز می تواند مورد سوء استفاده بازیگران بازار قرار گیرد. قیمت گذاري گره اي به عنوان یک روش براي مدیریت پرشدگی مطرح است و می تواند موجب سودآورتر شدن ایجاد محدودیتهاي ورود توان به یک ناحیه شود، با این وجود امکان سوء استفاده از ایجاد محدودیتهاي صدور توان از یک ناحیه را از بین میبرد. روشهاي مدیریت پرشدگی اصلاحی، آخرین مرحله در برطرف نمودن پرشدگی انتقال است و در صورت پاسخگو نبودن روشهاي پیشگیرانه به عنوان مکمل مورد استفاده قرار می گیرند.
علاوه بر بازار انرژي و حراجهاي حقوق مالی انتقال، رقابتگریزي ممکن است در بازارهاي خدمات جانبی نیز رويدهد. بسیاري بر این عقیدهاند که رقابتگریزي در بازارهاي خدمات جانبی ممکن است بسیار شدیدتر از بازار انرژي باشد و این بازارها از تمرکز بیشتري رنج میبرند. با توجه به برخی ویژگیهاي خاص خدمات جانبی نحوه تامین این خدمات توسط بهره بردار سیستم عمدتا مبتنی بر انعقاد قراردادهاي دو جانبه و یا تامین اجباري است. از آنجاییکه در هنگام عقد قراردادهاي دوجانبه امکان گفتگو و چانه زنی بین طرفین وجود دارد و خریداران نیز با آگاهی از قیمت و شرایط نسبت به امضاي قراردادها مبادرت میکنند، لذا صحبت از رقابت گریزي در این موارد چندان موضوعیت پیدا نمیکند. در تامین اجباري نیز که اصولا بازیگران نقشی در ارائه پیشنهاد مقدار عرضه و قیمت ندارند و در بسیاري از موارد حتی در ازاي ارائه خدمات پاداش دهی هم نمیشوند. بنابراین رقابت گریزي در این دسته از خدمات نیز به طور کلی منتفی است. تنها رقابت گریزي براي خدماتی که براي فراهم آوردن آنها بازار لحظهاي یا مناقصه برگزار میشود قابل تصور است. این خدمات عمدتا شامل خدمات کنترل فرکانس و در بعضی موارد خدمات کنترل ولتاژ (توان راکتیو) هستند. در بررسی مسایل رقابت گریزي در بازارهاي خدمات جانبی کنترل فرکانس باید توجه داشت که به طور کلی افق رقابت در این بازارها مشابه بازار انرژي است و تفاوت چندانی در روشهاي تحلیل و بررسی این رقابت گریزیها با مسایل قدرت بازار در بازار انرژي وجود ندارد. مسایل رقابت گریزي در ارایه خدمات کنترل ولتاژ تا حدودي متفاوت از مسایل بازار انرژي و بازار سایر خدمات جانبی است. با توجه به مسایلی از قبیل عدم امکان انتقال توان راکتیو به مسیرهاي دور به علت تلفات بالا و اشغال ظرفیت خطوط که مانع از انتقال بیشتر توان حقیقی میشود، ترجیح به تأمین محلی توان راکتیو وجود دارد، این امر موجب محدود شدن تعداد فراه مآورندگان این خدمات می شود که اینمسأله به نوبه خود تمرکز بالاي بازار و پتانسیل بالاي رقابت گریزي را به همراه دارد. از طرف دیگر،برخلاف توان حقیقی، منابع مختلفی با قابلیت هاي کنترل پذیري و سرعت هاي پاسخ دهی متفاوتبراي ارائه خدمات توان راکتیو وجود دارند. هزینه هاي ارائه این خدمات توسط منابع گوناگونمتفاوت است، لذا اختلاف پیشنهادهاي قیمت آنها نیز بسیار گستر دهتر از عرضه کنندگان توانحقیقی است. این امر می تواند منجر به سوء استفا دههایی در بازار شود. از دیگر عوامل پیچیده کننده بررسی رقابت گریزي در بازار توان راکتیو، امکان محدود شدن تولید توان حقیقی ژنراتورها (که به عنوان کالاي اصلی محسوب می شود و درآمدهاي حاصل از تولید آن به مراتب بیشتر از درآمد ناشی از تأمین توان راکتیو است) به واسطۀ تأمین راکتیو است. موارد فوقالذکر بررسی رقابت گریزي در بازار توان راکتیو را در مقایسه با بازار انرژي و بازار سایر خدمات جانبی متمایز می سازد. در این پایان نامه یک روش جدید براي ارزیابی پتانسیل اعمال رقابت گریزي در بازار توان راکتیو متوالی معرفی شده است. این شاخص میزان اتکاء و وابستگی بازار را به منابع توان راکتیو موجود در شبکه با توجه به قیود شبکه انتقال و قیود تامین منابع توان راکتیو میسنجد. این روش براي حالتی که یک عرضه کننده داراي بیش از یک منبع توان راکتیو باشد همچنین در در شرایط وقوع پیشامدهاي مختلف با اندکی تغییرات قابل استفاده است. در صورتیکه مقدار این شاخص براي یک عرضه کننده خاص بزرگتر از صفر باشد، عرضه کننده بازیگر محوري محسوب شده و توانایی بیشتري براي اعمال رقابت گریزي خواهد داشت. همچنین سه سناریوي جدید براي مدیریت بازار توان راکتیو نیز در این پایان نامه پیشنهاد شدهاند و نتایج بازار توان راکتیو براي آنها محاسبه شده و با هم مقایسه گردیدند. هر یک از این سناریوها در شرایط خاص میتواند مورد استفاده بهره برداران سیستم قرار بگیرد. در صورتیکه شبکه انتقال همواره در معرض پرشدگی خطوط قرار داشته باشد و بهره برداران در پی حداقل کردن اشغال ظرفیت خطوط به واسطه انتقال توان راکتیو و حداکثر کردن انتقال توان حقیقی باشند، سناریوي حداقل کردن میزان نیاز به تامین توان راکتیو میتواند مورد استفاده قرار گیرد. در شرایطی که با توجه استانداردهاي شبکه، بهره برداران در پی دستیابی به بهترین پروفیل ولتاژ باشند، میتوانند حداقل کردن تخطی ولتاژ شینها از مقدار مطلوب را تابع هدف خود قرار دهند و درنهایت در مراحل اولیه راه اندازي بازار توان راکتیو براي ایجاد انگیزه بیشتر به منظور جلب مشارکت بیشتر منابع توان راکتیو در کنترل ولتاژ شبکه و یا در بازارهایی که پرداختها بر اساس نرخ تنظیم شده انجام میپذیرد، حداقل کردن تمرکز بازار میتواند تابع هدف بهره برداران سیستم قرار گیرد.
تجربه بازارهاي برق در نقاط مختلف دنیا نشان داده است که فرض رقابتی بودن بازار بدون وجود واحد نظارتی، فرضی توجیه ناپذیر است. بنابراین وجود واحد نظارت براي حفظ و افزایش رقابت در بازار و جلوگیري از به وجود آمدن قدرت بازار الزامی است. واحد نظارت و پایش بازار، باید از همه شرکت کنندگان بازار مستقل بوده و مستقیماً زیر نظر هیأت مدیره بازار اداره شود. واحد نظارت بازار منجر به برقراري رقابت عادلانه بین بازیگران بازار و کاهش قیمت برق می گردد. همچنین این سیستم باید انگیزه کافی را براي سرمایه گذاران در جهت بهبود سیستم قدرت (تولید، انتقال وتوزیع) فراهم نماید. در فصل هفتم به تفصیل در مورد وظایف و کارکردهاي واحدهاي پایش بحثشده است. افزایش کشش قیمتی تقاضا، ترویج قراردادهاي دو جانبه، اعمال سقف قیمت، رویهکاهش خودکار، محدود کردن سهم بازار عرضه کنندگان، تسهیل ورود عرضه کنندگان به بازار،طراحی سیستم تسویه به صورت پرداخت به ازاي پیشنهاد، توسعه شبکه انتقال، اعمال جریمه وتحریم و … از شناخته شده ترین روشهاي تعدیل و تخفیف رقابتگریزي به شمار میروند.
در انتهاي این پایان نامه بررسی شاخصهاي ساختاري بازار برق ایران و عوامل محدودکننده فرآیند رقابت در این بازار برق مورد بررسی قرار گرفته است. نگاهی به شاخصهاي ساختاري مبتنی بر سهم بازار در بازار برق ایران حاکی از آن است که این شاخصها تقریبا در محدوده قابل قبولی قرار دارند و به عبارت دیگر سهم بازار تولید و ظرفیت نصب شده به گونهاي بین بازیگران توزیع شدهاند که مشکل چندانی از نظر تشخیص پتانسیل اعمال رقابتگریزي با استفاده از این شاخصها احساس نمیشود. محاسبه شاخص عرضه باقیمانده RSI براي بازار برق ایران نشان دهنده عدم استقلال بازار از تولید بازیگران است. این امر نشان دهنده کمبود عرضه در بازار برق ایران است که این یک هشدار جدي براي وجود پتانسیل اعمال رقابتگریزي میباشد. این شاخص سیگنال مناسبی را براي سرمایهگذاران به منظور سرمایهگذاري در بخش تولید فراهم میآورد اما متاسفانه به علت نبود سازوکار مناسب براي جلب این سرمایهها به نظر نمیرسد وضعیت این شاخص در آیندهاي نزدیک به حد مطلوب برسد. وجود برخی محدودیتهاي انتقال به ویژه در قسمتهاي جنوب و جنوب شرقی شبکه سراسري برق نیز به طور معمول فرصتهاي مناسبی را براي اعمال رقابتگریزي توسط نیروگاههاي واقع در آن نقاط به وجود میآورد. نگاهی به نتایج بازار به ویژه قیمتهاي متوسط بازار در ساعات پیک نشان میدهد که در عمل در این ساعات رقابتی در بازار مشاهده نمیشود و قیمتهاي پیشنهادي تمامی بازیگران نزدیک به سقف قیمت تعیین شده توسط هیات تنظیم بازار برق میباشد. تنها در ساعات کم باري است که میتوان رقابت را بین بازیگران بازار برق ایران متصور شد. با توجه به کمبود عرضه و نزدیک بودن سطح تقاضا به کل ظرفیت در دسترس در ساعات پیک همچنین پایین بودن تقریبی سقف قیمت، احتمال مضایقههاي اقتصادي و فیزیکی و مبادرت به اقدامات رقابت گریزانه در بازار برق ایران بسیار محتمل است. به طور کلی جدا از مشکلات مبتلا به سیستم قدرت ایران از قبیل نبود زیرساختهاي اندازهگیري، مخابراتی و اطلاع رسانی مناسب (که پیش نیاز راهاندازي بازارهاي برق هستند)، وجود مشکلاتی در بهرهبرداري واحدها، محدودیتهاي سیستم انتقال، کمبود عرضه و … عوامل بسیار مهم دیگري نیز در وجود سطح پایین رقابت در بازار برق ایران و ناکارآمدي آن نقش دارند. یکی از مهمترین عوامل، ساختار کماکان دولتی صنعت برق و وجود تفکرات سنتی و تصديگرایانه در مدیریت این صنعت میباشد. نظام بودجهبندي نامناسب، دیدگاه بازیگران به مقوله مالیات و عدم آموزش مناسب و صحیح بازیگران در مورد تجدیدساختار و مسایل مربوط به بازار و رقابت موجب شده است که بازار ایران از کارآمدي مناسب و مورد انتظار برخوردار نباشد. علیرغم وجود مشکلات بسیاري که در اجرا و پیاده سازي بازار برق در ایران مشاهده میشود اما راهاندازي این بازار پیامدهاي مثبت و غیر قابل انکاري نیز داشته است که امیداست با برطرف شدن برخی از این مشکلات شاهد ایجاد یک فضاي رقابتی و کارآمدتر در این عرصهباشیم.

نحوه خرید

دانلود رایگان فایل
شما میتوانید تنها با یک کلید به راحتی فایل مورد نظر را دریافت کنید. 🙂

برای دسترسی به این فایل ابتدا باید اشتراک خریداری کنید. برای خرید اشتراک بر روی لینک زیر کلیک کنید.

ارتقاء عضویت

در صورت بروز هر گونه مشکل در روند خرید اینترنتی، بخش پشتیبانی کاربران آماده پاسخگویی به مشکلات و سوالات شما می باشد

راهنمای سایت

برخلاف سایت های دیگر که فایل ها را به صورت تکی می فروشند روال سایت ما این است که شما با عضویت در سایت ما میتوانید از تمام فایل های موجود استفاده کنید.

تمام مطالب سایت فقط برای اعضای سایت رایگان است.

نحوه عضویت در سایت