بررسی رقابت گریزی در بازارهای برق و روشهای کاهش آن – برق

مشخصات فایل

مقطع:کارشناسی ارشد
رشته تحصیلی:مهندسی برق
نوع ارائه:پایان نامه
تعداد صفحات:413
قالب بندی:word قابل ویرایش

نحوه خرید

بررسی رقابت گریزی در بازارهای برق و روشهای کاهش آن – برق

شما میتوانید تنها با یک کلید به راحتی فایل مورد نظر را دریافت کنید. 🙂

برای دسترسی به این فایل ابتدا باید اشتراک خریداری کنید. برای خرید اشتراک بر روی لینک زیر کلیک کنید.

ارتقاء عضویت

چکیده

فهرست مطالب
فهرست جدول
چکیده :……..۱

مقدمه :…………………………۳

فصل اول : کلیات ( بررسی رقابت در بازارها)………………………………………۷
۱-۱ مقدمه………………………………………۷
۱-۲ رقابت کامل………………………………..۷
۱-۳ بررسی رفتار بازیگران در بازار………………………….۹
۱-۴ بررسی رفتار یک بازیگر در بازار رقابت کامل…………………….۱۰
۱-۵ بررسی رفتار یک بازیگر در حالت انحصار کامل………..۱۲
۱-۶ رقابت غیر کامل…………………۱۴
۱-۷ بررسی رفتار بازیگران در بازار انحصار چند قطبی……………………۱۸
۱-۷-۱ رهبری مقدار (مدل استکلبرگ)………………۱۹
۱-۷-۱- الف- مسأله پیرو…………………………..۱۹
۱-۷-۱- ب- مسأله رهبر……………………….۲۰
۱-۷-۲ رهبری قیمت…………………………۲۲
۱-۷-۳ تعیین مقدار به طور همزمان (مدل تعادل کورنو)………………………۲۳
۱-۷-۴ تعیین قیمت به طور همزمان (مدل برتراند)……………….۲۶
۱-۷-۵ مدل کارتل (تبانی)………………………………….۲۷
۱-۷-۶ مدل تعادل تابع عرضه………………………….۲۷
۱-۸ مقایسه مدلهای مختلف انحصار چند قطبی…………………………….۲۸
۱-۹ محدودیتهای استفاده از مدلهای انحصار چند قطبی…………………..۳۰
۱-۹-۱ تأثیرات بین دور های…………………………….۳۰
۱-۹-۲ شک لگیری قیمت………………………۳۱
۱-۹-۳ اطلاعات غیرکامل…………………………………….۳۱
۱-۹-۴ تعاملات دینامیک میان عرض هکنندگان………………..۳۱
۱-۹-۵ نقش قراردادها……………………………………………۳۲
۱-۹-۶ سایر محدودیتها…………………………………….۳۲
۱-۱۰ جمع بندی……………………۳۳

فصل دوم : بررسی رقابت گریزی در بازار برق………………..۳۵
٢-۱ مقدمه…………………………………..۳۵
۲-۲ تعریف قدرت بازار (رقابت گریزی)…………………………………۳۶
۲-۳ بررسی تاثیر رقابت گریزی بر قیمت و مقدار مبادله شده در بازار………………….۳۸
۲-۴ بررسی انواع رقابت گریزی و دلایل به وجود آمدن آن………………۴۰
۲-۵ راهکارهای اعمال رقابت گریزی……………………………………..۴۲
۲-۶ انحصار فروش در حراج توان………………………………….۴۵
قدرت بازار منفی……………………………………۴۵

۲-۷ قدرت بازار در سمت تقاضا………………………………………………..۴۶
۲-۸ رقابت گریزی و بازارهای پیش خرید (سلف)………………………..۴۸
۲-۹ واکنشهای بلند مدت بازیگران بازار به رقابت گریزی…………………۴۹
۲-۱۰ کدام بازیگران از اعمال رقابت گریزی سود میبرند؟……………….۵۱
۲-۱۱ تأثیرات اعمال رقابت گریزی……………………۵۲
۲-۱۱-۱ انتقال ثروت………………………………۵۲
۲-۱۱-۲ زیان ثابت ناشی از انحصار………………….۵۲
۲-۱۲ جمع بندی……………………………….۵۳
فصل سوم : بررسی شاخصها و روشهای آشکارسازی رقابت گریزی در بازارهای برق……۵۶
۳-۱ مقدمه………………………………………..۵۶
۳-۲ شاخصهای ارزیابی رقابت گریزی………………………۵۸
۳-۳ شاخصهای ساختاری………………………..۵۹
۳-۳-۱ شاخص سهم بازار……………………..۵۹
۳-۳-۲ نسبت تمرکز بزرگترین چهار شرکت یا هشت شرکت بازار……………..۶۱
۳-۳-۳ شاخص درجه توفیق در ظرفیت (SDC)……..ا…………….۶۱
۳-۳-۴ شاخص HHI …………….ا………………………….۶۲
۳-۳-۵ شاخص عرضه کننده مؤثر (محوری)…………………..۶۷
۳-۳-۶ شاخص عرضه باقیمانده……………………..۶۷
۳-۳-۷ شاخص نسبت تولید قطعی (اجباری): MRR……………………ا……….۷۰
۳-۳-۸ تحلیل تقاضای باقیمانده……………………………..۷۱
۳-۴ شاخصهای رفتاری………………………………..۷۳
۳-۴-۱ شاخص قیمت – هزینه حاشی های………………….۷۳
۳-۴-۲ شاخص لرنر……………………۷۶
۳-۴-۳ تجزیه و تحلیل محک درآمد خالص………………………۷۸
۳-۴- ۴ شاخصهای سنجش مضایقه (دریغ) اقتصادی……………………….۷۹
۳-۴-۵ شاخ صهای سنجش مضایقه (دریغ) فیزیکی…………………….۸۲
۳-۵ بررسی سایر شاخصهای رقابت گریزی………………………..۸۶
۳-۵-۱ شاخصهای مبتنی بر سهم بازار…………………….۸۶
۳-۵-۲ شاخصهای سنجش تمرکز بازار…………………….۸۶
۳-۵-۳ شاخصهای ارزیابی رقابت گریزی گر های………………………….۸۷
۳-۵-۴ شاخصها و روشهای آشکارسازی رقابت گریزی مبتنی بر تحلیل حساسیت………………۹۳
۳-۵-۵ روشهای آشکارسازی تبانی و شاخصهای انداز هگیری آن……………………..۹۶
۳-۵-۶ شاخص نسبت مضایقه……………………………….۱۰۰
۳-۶ مدلهای شبیه سازی [۱۳و ۱۴]…………………………….۱۰۰
۳-۶-۱ تحلیل محک رقابت………………………………………..۱۰۱
۳-۶-۲ مدلهای شبی هسازی انحصار چند قطبی…………………..۱۰۱
۳-۷ جمع بندی………………………………………..۱۰۲
فصل چهارم : تاثیر سیستم انتقال بر روی مباحث رقابت گریزی……………..۱۰۴
۴-۱ مقدمه………………………………….۱۰۴
۴-۲ پرشدگی در سیستم انتقال……………………..۱۰۵
۴-۳ بررسی انواع پرشدگی……………………………..۱۰۶
۴-۴ بررسی تأثیر پرشدگی سیستم انتقال بر رقابت گریزی……………………۱۰۷
۴-۵ تعیین میزان کمی تأثیر پرشدگی بر رقابت گریزی…………..۱۱۱
۴-۶ روشهای مدیریت پرشدگی……………………………۱۱۵
۴-۶-۱ دست هبندی انواع روشهای مدیریت پرشدگی………………………۱۱۵
۴-۷ روشهای مدیریت پرشدگی پیشگیرانه…………………۱۱۶
۴-۷-۱ روشهای تخصیص حق انتقال……………………….۱۱۶
۴-۷-۱-الف حقوق فیزیکی انتقال………………………….۱۱۷
۴-۷-۱-ب حقوق فیزیکی انتقال و رقاب تگریزی [۳]……………..۱۱۸
۴-۷-۱-ج حقوق مالی انتقال………………………..۱۱۹
۴-۷-۱-د حقوق مالی انتقال و رقاب تگریزی…………………………….۱۲۲
۴-۷-۲ روش قطع مبادلات بر اساس ظرفیت انتقال در دسترس………………………۱۲۷
۴-۷-۳ مدیریت پرشدگی پیشگیرانه با تغییر ترتیب اولویت توزیع بار…………………۱۲۸
۴-۸ روشهای مدیریت پرشدگی اصلاحی………………………………..۱۳۱
۴-۹ بررسی سایر مسایل مربوط به رقابت گریزی و سیستم انتقال………………۱۳۱
۴-۱۰ جمع بندی ………………………….۱۳۲
فصل پنجم : بررسی رقابت گریزی در بازارهای خدمات جانبی…………………..۱۳۵
۵-۱ مقدمه……………………………..۱۳۵
۵-۱-۱ خدمات کنترل فرکانس……………………………………..۱۳۵
۵-۱-۲ خدمات بهره برداری و هماهنگی………………………۱۳۶
۵-۱-۳ خدمات پشتیبانی و بازیابی سیستم………………………۱۳۶
۵-۲ بررسی انواع روشهای تهیه و تدارک خدمات جانبی………………۱۳۶
۵-۳ روشهای برگزاری بازارهای خدمات جانبی………………………………..۱۴۱
۵-۴ بازار توان راکتیو……………………..۱۴۳
۵- ۴-۱نحوه تأمین خدمات جانبی کنترل ولتاژ (توان راکتیو) توسط بهر هبردار مستقل سیستم ……………………………………….۱۴۸
۵-۴-۲ خدمات کنترل ولتاژ پایه……………………………..۱۴۹
۵-۴-۳ خدمات کنترل ولتاژ پیشرفته……………………………..۱۵۰
۵-۵ بررسی رقابت گریزی در بازار توان راکتیو……………………..۱۵۲
۵-۶ جمع بندی………………………….۱۵۶
فصل ششم : ارزیابی پتانسیل اعمال رقابت گریزی عرضه کنندگان در بازار توان راکتیو ………………………………………۱۵۹
۶-۱ مقدمه…………………………۱۵۹
۶-۲ سنجش پتانسیل اعمال رقابت گریزی در بازار توان راکتیو………………………….۱۶۰
۶-۳ شبیه سازی یک سیستم نمونه……………………….۱۶۳
۶-۴ بررسی پتانسیل رقابت گریزی در بازار توان راکتیو با توجه به پیشامدهای مختلف…………….۱۷۲
۶-۵ ارائه روشهایی ابر ی مدیریت بازار توان راکتیو……………………………..۱۷۴
۶-۶ جمع بندی……………………………..۱۸۱
فصل هفتم پایش و نظارت بر بازارهای برق در محیط تجدید ساختاریافته……………………۱۸۳
۷-۱ مقدمه………………………….۱۸۳

بررسی نقش واحدهای پایش و نظارت بر بازار………………………………………….۱۸۳

۷-۲شواهدی از اعمال رقابت گریزی در بازارهای برق………………………….۱۸۵
۷-۳ تمرکز تحلیلهای بازار واحدهای پایش…………………………….۱۸۵
۷-۳-۱ کارایی (بازدهی) بازار…………………….۱۸۶
۷-۳-۲ بازی با بازار……………………………..۱۸۷
۷-۴ ملزومات کارکردی پایش بازار………………………………….۱۸۷
۷-۵ وظایف بخش پایش بازار………………………………..۱۸۸
۷-۵-۱ پایش و نظارت بر خروجهای سیستم انتقال و تولید……………………..۱۸۹
ط
۷-۵-۲ نظارت بر چهارچوب ساختاری که بازار در آن اجرا م یشود……………………………………..۱۸۹
۷-۵-۳ نظارت بر شرایط عرضه و تقاضا و عملکرد بازار………………………..۱۹۱
۷-۵-۴ نظارت بر رقابت گریزی…………………………..۱۹۲
۷-۵-۵ پایش رفتاری………………………۱۹۳
۷-۵-۶ سایر وظایف واحد پایش بازار……………………………….۱۹۳
۷-۶ بررسی الگوریتمهای نظارتی مورد استفاده ابر ی پایش بازار برق………………..۱۹۴
۷-۷ بررسی و مقایسه ساختار واحدهای پایش در چهار بازار برق آمریکا………………….۲۰۱
۷-۷-۱ ساختار و ابعاد واحد پایش در بازارهای مورد مطالعه………………۲۰۲
۷-۷-۲ دا دههای مورد نیاز و شاخصهای مورد استفاده در بازارهای مورد مطالعه……………….۲۰۸
۷-۷-۳ تفاوت در قوانین پایش و روی ههای اجرایی [۵۷]…………………………..۲۱۰
۷-۷-۴ اقدامات مربوط به گزا رشدهی وضعیت بازار در چهار بازار مورد مطالعه………………..۲۱۱
۷-۸ جمع بندی……………………………….۲۱۲

فصل هشتم : بررسی روشهای تعدیل و کاهش رقابت گریزی……………………………………………۲۱۴
۸-۱ مقدمه………………………………….۲۱۴
۸-۲ اافز یش کشش (حساسیت) قیمتی تقاضا…………………..۲۱۵
۸-۳ روشهایی بر اساس قراردادها (ترویج قراردادهای دو جانبه)…………….۲۲۰
۸-۴ اعمال سقف قیمت……………………………………۲۲۵
۸-۵ رویه کاهش خودکار………………………..۲۲۸
۸-۶ محدود کردن سهم بازار عرضه کنندگان………………………..۲۲۸
۸-۷ تسهیل ورود عرضه کنندگان به بازار……………………………۲۲۹
۸-۸ طراحی سیستم تسویه به صورت پرداخت به ااز ی پیشنهاد………………۲۳۰
۸-۹ توسعه شبکه انتقال………………………….۲۳۰
۸-۱۰ برنامه ریزی مناسب تعمیر و نگهداری لتو ید و خطوط انتقال و ایجاد هماهنگی بین این  تعمیرات………………………………………….۲۳۱

۸-۱۱ اعمال جریمه……………………………۲۳۱
۸-۱۲ جمع بندی……………………………………………………۲۳۲

فصل نهم : بررسی رقابت گریزی در بازار برق ایران………………………۲۳۴
۹-۱ مقدمه………………………………….۲۳۴
۹-۲ بررسی شاخص های ساختاری رقابت گریزی در بازار برق ایران……………………………۲۳۵
۹-۲-۱ بررسی سهم بازار بازیگران………………….۲۳۷
۹-۲-۲ بررسی شاخص HHI………………….ا…………….۲۳۹
۹-۲-۳ بررسی شاخص ضریب آنتروپی………………………….۲۴۲
۹-۲-۴ بررسی شاخص عرضه باقیمانده (RSI)…………………..ا………۲۴۴
ی
۹-۲-۵ بررسی شاخص درجه توفیق در ظرفیت (SDC)………………..ا……………۲۴۶
۹-۳ بررسی محدودیتهای شبکه انتقال سیستم قدرت ایران……………………….۲۴۷
۹-۴ نگاهی به اقدامات انجام پذیرفته ابر ی کاهش و تعدیل رقابت گریزی در بازار برق ایران…….۲۴۸
۹-۵ جمع بندی……………………………….۲۵۲

فصل دهم : نتیجه گیری و پیشنهادات………………………۲۵۵
پیوست ها……………………………………………۲۶۱

آشنایی با بازار برق ایران………………………………….۲۶۲

پ-۱ -۱ نحوه حضور تولید کنندگان در بازار…………………۲۶۲

پ- ۱-۲ نحوه حضور خریداران در بازار………………۲۶۳

پ-۱ -۳ وظایف مدیر بازار برق………………………..۲۶۳

پ-۱ -۴ وظایف مرکز کنترل و راهبری شبکه…………………۲۶۴

پ-۱-۵ وظایف هیئت تنظیم بازار برق…………………………………۲۶۴

پ-۱-۶ شرکت مدیریت شبکه برق ایران……………………………….۲۶۵

فهرست منابع و مراجع:…………………………………۲۶۷

چکیده
بررسی مسایل رقابت گریزی در ارایه خدمات کنترل ولتاژ و توان راکتیو تا حـدودی متفـاوت از مـسایلبازار انرژی و بازار سایر خـدمات جـانبی اسـت، از آنجائیکـه از نظـر اقتـصادی، انتقـال تـوان راکتیـو بـهمسافتهای طولانی به صرفه نیست، معمـولاً تـوان راکتیـو در نزدیـک محـل مـصرف آن تولیـد مـ یشـود .
بنابراین، بازارهای آزاد توان راکتیو از نظـر جغرافیـایی بـسیار محـدود بـوده و بـه واسـطه تعـداد محـدودشرکت کنندگان، فرصتهای بیشتری برای رقابت گریزی در آنها به وجود می آیـد. در ایـن تحقیـق پـساز آشنایی با مفهوم رقابت گریـزی در بـازار انـرژی، حـراج انتقـال و بـازار خـدمات جـانبی، یـک روش جدید برای تعیین پتانسیل رقابتگریزی در بازار توان راکتیو ارائه شده اسـت، ایـن روش مبتنـی بـر حـلیک مساله بهینه سازی غیرخطی و تعیین حداقل مقدار توان راکتیوی است کـه بـرای بـرآوردن نیازهـایشبکه و قیود ولتاژ باید توسط یـک منبـع تـوان راکتیـو تـامین (تولیـد یـا جـذب) شـود . ایـن شـاخص درحقیقت میزان استقلال بازار از تولید توان راکتیو عرضه کنندگان مختلـف را مـیسـنجد . از نظـر تئـوریاگر تامین قطعی (اجباری) توان راکتیو یک عرضه کننده بزرگتر از صفر باشد، بـه معنـای آن اسـت کـهاین بازیگر از پتانسیل بیشتری برای مضایقه اقتصادی و اعمال قـدرت بـازار برخـوردار اسـت. بـروز یـکپیشامد در سیستم قدرت ممکن است موجب تقویت موقعیت رقابتگریزی برخی بازیگران شود و حتیممکن است موجب برآورده نشدن قیود ولتاژ شـبکه گـردد. شـاخص پیـشنهادی در شـرایط عـادی و درحالت وقوع پیشامدهای مختلف بر روی سیستم استاندارد۵۷ شینهIEEE پیاده سازی شده است. با ارائـهچندین مثال حالتهای مختلفی از بازار تـوان راکتیـو شـبیه سـازی شـده و رفتـار بـازیگران دارای پتانـسیلرقابتگریزی مورد تحلیل قرار گرفته است. همچنین در این تحقیق چهار سناریوی مختلف برای اجـرایبازار توان راکتیو و مدیریت منابع توان راکتیو در فضای تجدیدسـاختاریافته پیـشنهاد شـده و نتـایج بـازاربرای سناریوهای مختلف با یکدیگر مقایسه شدهاند. تاثیر اجرای هر سناریو بر روی پارامترهـای مختلـفبازار نیز مورد بررسی قرار گرفته است. بسته به سیاستهای مختلـف بهـره بـرداری منـابع تـوان راکتیـو هـریک از این چهار سناریو میتواند به عنوان تابع هدف بازار توان راکتیو مورد استفاده قرار گیرند. بـه غیـراز سناریوی حداقل کردن هزینه خرید که نتایج آن بستگی به پیشنهاد قیمتهای تسلیمی عرضـه کننـدگان دارد، نتایج بازار در سه سناریوی دیگر از پیشنهاد قیمت بازیگران مستقل است و تنهـا بـه شـرایط سیـستموابسته هستند
هر یک از این سناریوها در شرایط خاص میتواند مورد استفاده بهره برداران سیستم قرار بگیرد. در صورتیکه شبکه انتقال همواره در معرض پرشدگی خطوط قرار داشته باشد و بهره برداران در پی حداقل کردن اشغال ظرفیت خطوط به واسطه انتقال توان راکتیو و حداکثر کردن انتقال توان حقیقی باشند، سناریوی حداقل کردن میزان نیاز به تامین توان راکتیو میتواند مورد استفاده قرار گیرد. در شرایطی که با توجه استانداردهای شبکه، بهره برداران در پی دستیابی به بهترین پروفیل ولتاژ باشند، میتوانند حداقل کردن تخطی ولتاژ شینها از مقدار مطلوب را تابع هدف خود قرار دهند و درنهایت در مراحل اولیه راه اندازی بازار توان راکتیو برای ایجاد انگیزه بیشتر به منظور جلب مشارکت بیشتر منابع توان راکتیو در کنترل ولتاژ شبکه و یا در بازارهایی که پرداختها بر اساس نرخ تنظیم شده انجام می-پذیرد، حداقل کردن تمرکز بازار میتواند تابع هدف بهره برداران سیستم قرار گیرد. اختلاف هزینه اجرای بازار با هر یک از این سناریوها و هزینه بازار مبتنی بر حداقل کردن هزینه، نشان دهنده یک هزینه اضافه برای مدیریت بازار توان راکتیو میباشد که با توجه به اهمیتی که هر یک از این سناریوها در حفظ استانداردهای شبکه دارند، قابل توجیه است. هر چهار سناریو بر روی شبکه ۵۷ شینه استاندارد IEEE پیاده سازی شده و نتایج آنها با هم مقایسه شده است. در قسمت پایانی پروژه نیز برخی از شاخصهای ساختاری بازار برق ایران مورد بررسی قرار گرفته و با مقادیر استاندارد مقایسه شده است.

مقدمه :
از دهه هشتاد میلادی، صنعت برق دستخوش تغییرات بنیادین و سریعی شده است، یکی از جنبه-های مهم این دگرگونیها، مجاز شمردن رقابت بین تولیدکنندگان و تشکیل بازار برق بودهاست. به طور ایدهآل، ساختار بازار و سازوکارهای مدیریتی آن باید به گونهای طراحی شوند که حد قابل قبولی از رقابت را تضمین نمایند. اما تجربه تجدید ساختار و مقررات زدایی در صنعت برق بسیاری کشورها مؤید آن است که با توجه به خصوصیات منحصر به فرد برق به عنوان یک کالا، ایجاد رقابت کامل بین بازیگران و کاهش هزینه های برق برای مصرف کنندگان، که از محرکهای اصلی تشکیل بازار برق بوده است، به طور کامل و مشابه بازار سایر کالاها، حداقل در کوتاه مدت و میان مدت چندان عملی نیست. به واسطه تعداد محدود عرضه کنندگان در بازارهای برق، نیاز به سرمایه-گذاریهای کلان برای ورود به صنعت، محدودیتهای سیستم انتقال و پرشدگی که مانع از یکپارچگی بازار میشوند و تلفات انتقال که مصرف کنندگان را از خرید انرژی الکتریکی از مناطق دوردست منصرف مینماید، مدل رقابت در بازارهای برق، مدل رقابت ناقص است. یکی از مهمترین دغدغهها و نگرانیهای فرآیند تجدید ساختار، رقابتگریزی است. رقابت گریزی موجب کاهش رفاه اجتماعی ، انتقال ثروت از مصرف کنندگان به تولید کنندگان و تحمیل زیان ثابت میشود. رقابتگریزی به سادگی، توانایی تغییر سودآور قیمت به بالاتر از سطح رقابتی تعریف میشود که راهکارهای مختلفی برای اعمال آن وجود دارد و زمینهها و علّل بروز آن نیز متنوع هستند. با توجه به پیدایش بازارهای گوناگون در فضای تجدید ساختار یافته، ممکن است رقابت گریزی علاوه بر بازار انرژی در سایر بازارها از قبیل بازار خدمات جانبی، حراجهای حقوق مالی انتقال و … نیز موجب ناکارآمدی بازار و اختلال در فرآیند رقابت شود. مطالعه ارتباط بین اقدامات یک بنگاه در تمامی این بازارها و اثراتی که هر یک بر دیگری دارد از اهمیت خاصی برخوردار است. این امر موجب شده است که رقابت گریزی و روشهای کاهش آن، همچنین طراحی و پیاده سازی سیستمهای پایش و نظارت بر بازار از موضوعات اساسی و تعیین کننده در پژوهشها و مطالعات در زمینه تجدید ساختار به شمار رود.
در این پایان نامه سعی شده است ، مطالعه دقیق و جامعی پیرامون این پدیده نامطلوب در بازارهای برق انجام پذیرد. با توجه به گستردگی عنوان پایان نامه سعی شده است جنبههای مختلف و تاثیر گذار بر روی رقابت گریزی در انواع مختلف بازارهای برق مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.
این تحقیق را میتوان به سه بخش تقسیم نمود. بخش اول آن شامل ارائه مفاهیم و توضیحات جامع در زمینه رقابتگریزی در بازارهای انرژی، حراجهای حقوق مالی انتقال و بازار خدمات جانبی همچنین نقش واحدهای پایش و روشهای تعدیل و کاهش رقابتگریزی است. این مطالب در فصلهای اول، دوم، سوم، چهارم، پنجم، هفتم و هشتم ارائه شدهاند. بخش دوم شامل معرفی روش جدیدی برای ارزیابی پتانسیل اعمال رقابتگریزی بازیگران در بازار توان راکتیو و پیشنهادهایی در مورد نحوه مدیریت این بازار میباشد. این مطالب در فصل ششم ارائه شده است. بخش انتهایی نیز شامل بررسی موردی شاخصهای ساختاری رقابتگریزی در یک بازار برق واقعی (بازار برق ایران) است که مطالب آن در فصل نهم آورده شده است.
پیش از آنکه به بحث رقابت گریزی و وجود رقابت ناقص در بازارهای برق پرداخته شود در فصل اول ابتدا شرایط تحقق رقابت کامل در انواع بازارها معرفی شده و رفتار بازیگران در بازارهای رقابت کامل و غیرکامل مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین مدلهای مختلفی که برای بررسی رفتار بازیگران در بازارهای رقابت غیر کامل مورد استفاده قرار میگیرند نیز در این فصل معرفی و مقایسه شدهاند. این مدلها در روشهای شبیه سازی تشخیص و آشکارسازی رقابت گریزی از اهمیت بالایی برخوردار هستند. در این فصل همچنین برخی مفاهیم و مقدمات اقتصادی که در فصلهای بعد مورد استفاده قرار میگیرند، معرفی شدهاند.
در فصل دوم ضمن تعریف رقابت گریزی، دستهبندیهای مختلف رقابت گریزی، دلایل و عوامل به وجود آورنده آن، پیامدها و اثرات آن و استراتژیهای اعمال آن مورد بررسی قرار میگیرند. پس از شناخت مفهوم رقابت گریزی، در فصل سوم شاخصهای آشکارسازی و تعیین پتانسیل رقابت گریزی همچنین روشهای تشخیص رقابت گریزیهای اعمال شده معرفی، دستهبندی و مقایسه می شوند. این شاخصها برای نظارت و مدیریت بازارهای انرژی ابزار سودمندی محسوب میشوند. با توجه به اهمیت سیستم انتقال در ایجاد یک محیط رقابتی و یا محدود کردن آن، فصل چهارم به طور کامل به تاثیرات سیستم انتقال بر مباحث رقابت گریزی اختصاص یافته است. روشهای مدیریت پرشدگی که به منظور کاهش و برطرف کردن تراکم در سیستمهای انتقال و افزایش قابلیت اطمینان سیستم به کار گرفته میشوند، خود ممکن است در برخی موارد منجر به وخیم تر شدن وضعیت رقابت-گریزی و سوء استفاده از محدودیتهای انتقال شوند. در این فصل ضمن معرفی مفاهیم حقوق فیزیکی و مالی انتقال، مساله رقابت گریزی در فرآیند حراج و تخصیص این حقوق مورد بررسی قرار میگیرد و اثرات به کارگیری آنها در بدتر شدن احتمالی وضعیت رقابت در بازار انرژی نیز مورد مطالعه قرار میگیرد. فصل پنجم به بررسی مساله رقابت گریزی در بازارهای خدمات جانبی اختصاص یافته است، در این فصل ضمن برشمردن انواع روشهای تامین و تدارک این خدمات، امکان اعمال رقابت گریزی در هر یک از این روشها مورد بررسی قرار میگیرد. در بررسی مسایل رقابت گریزی در بازارهای خدمات جانبی کنترل فرکانس باید توجه داشت که به طور کلی افق رقابت در این بازارها مشابه بازار انرژی است و تفاوت چندانی در روشهای تحلیل و بررسی این رقابتگریزیها با مسایل قدرت بازار در بازار انرژی وجود ندارد. اما مسایل رقابت گریزی در ارایه خدمات کنترل ولتاژ تا حدودی متفاوت از مسایل بازار انرژی و بازار سایر خدمات جانبی است، از آنجائیکه از نظر اقتصادی، انتقال توان راکتیو به مسافتهای طولانی به صرفه نیست، معمولاً توان راکتیو در نزدیک محل مصرف آن تولید میشود. بنابراین، بازارهای آزاد توان راکتیو از نظر جغرافیایی بسیار محدود بوده و به واسطه تعداد محدود شرکت کنندگان، فرصتهای بیشتری برای رقابت گریزی در آنها به وجود می آید. در فصل ششم، یک روش برای تعیین پتانسیل رقابتگریزی در بازار توان راکتیو ارائه شده است، این روش مبتنی بر حل یک مساله بهینه سازی غیرخطی و تعیین حداقل مقدار توان راکتیوی است که برای برآوردن نیازهای شبکه و قیود ولتاژ باید توسط یک منبع توان راکتیو تامین (تولید یا جذب) شود. همچنین سه تابع هدف جدید برای مدیریت منابع توان راکتیو و اجرای بازار توان راکتیو نیز در این فصل پیشنهاد شده و نتایج بازار آین روشها با یکدیگر مورد مقایسه قرار گرفته است.
در فصل هفتم، ضرورت وجود واحدهای پایش و نظارت بر بازار بیان شده و ضمن ذکر برخی رقابتگریزیهای واقعی در بازارهای مختلف دنیا، وظایف و مسوولیتهای واحدهای پایش بازار تشریح شدهاست. در این فصل برخی الگوریتمهای پیشنهادی برای نظارت و تشخیص سوء استفادهها و رقابت گریزی در بازار برق معرفی میشوند. در پایان این فصل نیز ساختار و وظایف چهار واحد پایش بازار برق شناخته شده در ایالات متحده مورد بررسی دقیق قرار گرفته و کارکردهای آنها با یکدیگر مقایسه میشود. فصل هشتم نیز به بررسی و معرفی روشهای کاهش و تعدیل رقابتگریزی در بازار برق اختصاص یافته است. این روشها از جنبه های مختلف دسته بندی شده و مورد مقایسه قرار گرفتهاند. در فصل نهم، پس از معرفی مختصر بازار برق ایران، برخی شاخصهای ساختاری رقابت گریزی برای این بازار محاسبه شده و مورد تحلیل قرار گرفته است همچنین محدودیتها و موانع موجود بر سر راه ایجاد یک بازار رقابتی در ایران نیز در انتهای این فصل مورد ارزیابی قرار گرفته است.

نتیجه گیری و پیشنهادات
وجود رقابت کامل در گرو عوامل متعددی میباشد که از جمله آنها میتـوان بـه مـواردی ازقبیل، تعداد زیاد خریداران، تولیدکنندگان و فروشندگان در بازار، ه مگن بودن کالاهـای مـورد نظـر،آزادی حرکت منابع، آگاهی و اطلاع کامل و دقیق فعالین بازار از شرایط کالاهـا و قیمـتهـای آن وعدم مداخله دولت در سازوکار رقابت اشاره نمود. به علت برخی خصوصیات منحصر به فـرد بـرق بـهعنوان یک کالا، بازارهای برق از رقابت کامل برخوردار نیـستند، در ایـن شـرایط برخـی از بـازیگرانکلیدی بازار ممکن است برای بیشینه کردن سود خود اقدام به رقابت گریـزی کننـد. بـه طـور کلـیفرض می شود که رفتار بازیگران در یک بازار عقلانی است بنابراین تمامی شـرکتکننـدگان در پـیحداکثر کردن سود خود هستند. در حالت کلی در سطح تولیدی که درآمد حاشـیهای یـک عرضـه-کننده برابر هزینه حاشیهای او شود، سودش بیشینه می شود. در بازارهـای رقابـت کامـل، بـازیگرانهمواره پذیرنده قیمت بوده و نقشی در تعیین قیمت ندارند اما در بازارهای رقابت غیرکامل برخـی ازبازیگران که اندازه آنها با ابعاد بازار قابل مقایسه است و مـیتواننـد بـا اقداماتـشان بـر قیمـت تـاثیربگذارند، می توانند به صورت سازنده قیمت عمل نموده و دست به اعمال رقابتگریزی بزنند . تعـاریفگوناگونی برای رقابتگریزی ارائه شده است، اما به سادگی میتوان آن را به صورت ” توانـایی تغییـرسودآور قیمت به بالاتر از سطح رقابتی” تعریف نمود. اختلافات موجود در این تعاریف بیشتر مربـوطبه مدت زمان اعمال رقابت گریزی و الزام سودآور بودن اقدامات رقابت گریزانـه اسـت. بـه هـر حـالآنچه مـسلم اسـت ایـن اسـت کـه رقابـت گریـزی موجـب انتقـال ثـروت از مـصرف کننـدگان بـهتولیدکنندگان و تحمیل زیان ثابت میشود. با توجه به ساختار صنعت و لای ههای مختلفی از صـنعتکه ممکن است رقابت گریزی در آنها روی دهد، قدرت بازار را به دو دسته کلی، رقابت گریزی افقـیو رقابت گریزی عمودی می توان تقسیم کرد. رقابت گریزی افقی به رفتار و موقعیـت یـک بـازیگر دریک لایه مشخص بازار (تنها به سطح و لای های از بازار که بازیگر در آن سطح، مشغول فعالیت اسـت،مثلاً فقط در سطح تولید یا فقط در سطح توزیع) مربوط می شود. ایـن نـوع رقابـتگریـزی اغلـب ازطریق کنترل سهم قابل توجهی از بازار اعمال میشود. بیشتر مباحث و مقالات مرتبط با قدرت بـازارنیز به بررسی این نوع از رقابت گریزی میپردازند. رقابت گریـزی عمـودی هـم بـه بررسـی رفتـار وموقعیت یک بازیگر که دارای شرکتها و بخـشهای وابـسته در لایـه هـای مختلـف بـازار اسـت (مـثلاًبازیگری که همزمان در لای ههای تولید و انتقال در بازار به فعالیت مشغول است) می پردازد. بـه طـورکلی دلایل عمده به وجود آمدن قدرت بازار (رقابت گریزی ) را می توان به صـورت زیـر دسـ تهبنـدینمود: وجود تسلط بازار، کمبود عرضه، محدودیتهای سیستم انتقـال و تبـانی بـین بـازیگران. رقابـتگریزی از دیدگاه دیگری نیز قابل دسته بندی است . رقابت گریزیهای سراسـری و رقابـت گریزیهـایمحلی. رقابت گریزیهای سراسری به اعمال قدرت بازار در سطح وسیع در کل بـازار اشـاره دارد، ایـنرقابت گریزیها به طور معمول ناشی از تسلط بر بازار توسط تعدادی از ژنراتورهـا و/یـا نزدیـک بـودنسطح تقاضا به مجموع ظرفیت نصب شده است. رقابت گریزی محلی نیـز زمـانی روی مـی دهـد کـهقیود انت قال منجر به ایجاد بازارهای جغرافیایی ایزوله شود که در این صورت قدرت رقابـت بعـضی ازتولید کنندگان و قدرت انتخاب برخی از مصرف کنندگان محدود میشود. به طـور کلـی اسـتراتژی-های اعمال رقابت گریـزی عبارتنـد از: مـضایقه کمـی یـا فیزیکـی و مـضایقه اقتـصادی یـا مـالی وراهکارهای مربوط به سیستم انتقال .
برای برطرف نمودن مشکلات رقابت گریزی در یک بازار و همچنین پیشگیری از عوامل به وجود آورنده آن، ابتدا باید با ابزارها و شاخصهایی مناسب، رقابت گریزیهای اعمال شده و زمینه های بروز آنها را شناسایی و آشکار کرد. در کل شاخصهای رقابتگریزی را میتوان به سه دسته عمده شاخصهای ساختاری، رفتاری و آنالیز شبیه سازی تقسیم نمود. شاخصهای ساختاری گرچه ساده میباشند اما بسیاری از آنها خصوصیات مهمی از قبیل کشش تقاضا را در نظر نمیگیرند. بر خلاف شاخصهای ساختاری که بدون در نظر گرفتن عمل و استراتژی به کار رفته توسط بازیگر، پتانسیل اعمال رقابتگریزی را اندازه گیری می کنند، شاخصهای رفتاری بدون لحاظ کردن ساختار بازار، نتایج بازار، رفتار واقعی و استراتژی های به کار رفته توسط بازیگران را مورد توجه قرار می دهند. بیشتر شاخصهای ساختاری و رفتاری، مبتنی بر نسبتهای ساده یا اختلافهای پارامتری بازار هستند و با استفاده از داد ههای ساختاری و اطلاعات بازار محاسبه میشوند. مدلهای پیشرفته تر بررسی اعمال رقابت گریزی وجود دارند که در آنها سعی می شود به منظور مقایسه با نتایج واقعی بازار، برخی از جنبه های بازار به صورت Ex_ Post شبیه سازی شوند. همچنین به کمک این مدلها می توان با معلوم بودن ساختار و طراحی یک بازار خاص، برخی از نتایج ممکن بازارها را به صورت Ex_ Ante شبیه سازی نمود. در مدلهای شبیهسازی بسیاری خصوصیات بازار برق از قبیل کشش تقاضا و مسایل مربوط به پرشدگی سیستم انتقال را میتوان لحاظ کرد. در روش آنالیز شبیه سازی، اغلب برای مدلسازی رفتار بازیگران از مدلهای رقابت غیر کامل از قبیل مدلهای کورنو، برتراند، استکلبرگ، رهبری قیمت و تعادل تابع عرضه استفاده میشود. با توجه به ویژگیهای بازار برق مدلهای کورنو و تعادل تابع عرضه برای شبیهسازی رفتار بازیگران به نتایج بهتری منجر میشوند. هر یک از شاخصهای ساختاری، رفتاری و شبیه سازی دارای مزایا و معایبی است و هر کدام اطلاعات مفیدی را در مورد نتایج و ساختار بازار در اختیار قرار میدهند. بهتر است در تحلیل بازارها از ترکیبی از این شاخصها استفاده نمود تا بتوان از تمام جنبه ها و شرایط، یک بازار را مورد تحلیل قرار داد.
یکی از موضوعات اساسی در مباحث رقابتگریزی، مساله محدودیتهای سیستم انتقال و پرشدگی است. پرشدگی در سیستم انتقال با جزیره ای کردن نواحی مختلف یک بازار، علاوه بر کاهش قابلیت اطمینان شبکه و افزایش هزینه های سیستم، موجب ایجاد رقابت گریزی محلی می شود. از آنجائیکه برطرف کردن پرشدگی می تواند مانع از به وجود آمدن فرصتهایی برای اعمال رقابت گریزی شود، روشهای مدیریت پرشدگی را میتوان به نوعی و به طور غیر مستقیم از روشهای تعدیل و کاهش رقابت گریزی به شمار آورد. البته ذکر این نکته ضروری است که روشهای مدیریت پرشدگی خودممکن است گاه موجب وخی متر شدن وضعیت رقابت گریزی در بازار شوند. روشهای مدیریتپرشدگی به دو دسته عمده پیشگیرانه و اصلاحی تقسیم میشود. از مهمترین روشهای مدیریتپرشدگی پیشگیرانه، رزرو ظرفیت انتقال است که این امر به دو صورت حقوق فیزیکی انتقال وحقوق مالی انتقال قابل تعریف است. از آنجائیکه حقوق فیزیکی انتقال، میتواند مانع از دسترسیدیگران به خط انتقال اجاره شده شود، قادر است به طور مستقیم در اعمال رقابت گریزی به کار برده شود. حقوق مالی انتقال نیز یکی از ابزارهای پوشش ریسک برای حفاظت در برابر ایجاد اختلاف قیمتهای ناحیه ای ناشی از پرشدگی سیستم انتقال است که عدم تخصیص مناسب آن خود میتواند فرصتهای رقاب تگریزی را افزایش دهد. همچنین رقابتگریزی ممکن است در هنگام تخصیص حقوق انتقال روی دهد. روش تغییر ترتیب اولویت توزیع بار واحدها نیز می تواند مورد سوء استفاده بازیگران بازار قرار گیرد. قیمت گذاری گره ای به عنوان یک روش برای مدیریت پرشدگی مطرح است و می تواند موجب سودآورتر شدن ایجاد محدودیتهای ورود توان به یک ناحیه شود، با این وجود امکان سوء استفاده از ایجاد محدودیتهای صدور توان از یک ناحیه را از بین میبرد. روشهای مدیریت پرشدگی اصلاحی، آخرین مرحله در برطرف نمودن پرشدگی انتقال است و در صورت پاسخگو نبودن روشهای پیشگیرانه به عنوان مکمل مورد استفاده قرار می گیرند.
علاوه بر بازار انرژی و حراجهای حقوق مالی انتقال، رقابتگریزی ممکن است در بازارهای خدمات جانبی نیز رویدهد. بسیاری بر این عقیدهاند که رقابتگریزی در بازارهای خدمات جانبی ممکن است بسیار شدیدتر از بازار انرژی باشد و این بازارها از تمرکز بیشتری رنج میبرند. با توجه به برخی ویژگیهای خاص خدمات جانبی نحوه تامین این خدمات توسط بهره بردار سیستم عمدتا مبتنی بر انعقاد قراردادهای دو جانبه و یا تامین اجباری است. از آنجاییکه در هنگام عقد قراردادهای دوجانبه امکان گفتگو و چانه زنی بین طرفین وجود دارد و خریداران نیز با آگاهی از قیمت و شرایط نسبت به امضای قراردادها مبادرت میکنند، لذا صحبت از رقابت گریزی در این موارد چندان موضوعیت پیدا نمیکند. در تامین اجباری نیز که اصولا بازیگران نقشی در ارائه پیشنهاد مقدار عرضه و قیمت ندارند و در بسیاری از موارد حتی در ازای ارائه خدمات پاداش دهی هم نمیشوند. بنابراین رقابت گریزی در این دسته از خدمات نیز به طور کلی منتفی است. تنها رقابت گریزی برای خدماتی که برای فراهم آوردن آنها بازار لحظهای یا مناقصه برگزار میشود قابل تصور است. این خدمات عمدتا شامل خدمات کنترل فرکانس و در بعضی موارد خدمات کنترل ولتاژ (توان راکتیو) هستند. در بررسی مسایل رقابت گریزی در بازارهای خدمات جانبی کنترل فرکانس باید توجه داشت که به طور کلی افق رقابت در این بازارها مشابه بازار انرژی است و تفاوت چندانی در روشهای تحلیل و بررسی این رقابت گریزیها با مسایل قدرت بازار در بازار انرژی وجود ندارد. مسایل رقابت گریزی در ارایه خدمات کنترل ولتاژ تا حدودی متفاوت از مسایل بازار انرژی و بازار سایر خدمات جانبی است. با توجه به مسایلی از قبیل عدم امکان انتقال توان راکتیو به مسیرهای دور به علت تلفات بالا و اشغال ظرفیت خطوط که مانع از انتقال بیشتر توان حقیقی میشود، ترجیح به تأمین محلی توان راکتیو وجود دارد، این امر موجب محدود شدن تعداد فراه مآورندگان این خدمات می شود که اینمسأله به نوبه خود تمرکز بالای بازار و پتانسیل بالای رقابت گریزی را به همراه دارد. از طرف دیگر،برخلاف توان حقیقی، منابع مختلفی با قابلیت های کنترل پذیری و سرعت های پاسخ دهی متفاوتبرای ارائه خدمات توان راکتیو وجود دارند. هزینه های ارائه این خدمات توسط منابع گوناگونمتفاوت است، لذا اختلاف پیشنهادهای قیمت آنها نیز بسیار گستر دهتر از عرضه کنندگان توانحقیقی است. این امر می تواند منجر به سوء استفا دههایی در بازار شود. از دیگر عوامل پیچیده کننده بررسی رقابت گریزی در بازار توان راکتیو، امکان محدود شدن تولید توان حقیقی ژنراتورها (که به عنوان کالای اصلی محسوب می شود و درآمدهای حاصل از تولید آن به مراتب بیشتر از درآمد ناشی از تأمین توان راکتیو است) به واسطۀ تأمین راکتیو است. موارد فوقالذکر بررسی رقابت گریزی در بازار توان راکتیو را در مقایسه با بازار انرژی و بازار سایر خدمات جانبی متمایز می سازد. در این پایان نامه یک روش جدید برای ارزیابی پتانسیل اعمال رقابت گریزی در بازار توان راکتیو متوالی معرفی شده است. این شاخص میزان اتکاء و وابستگی بازار را به منابع توان راکتیو موجود در شبکه با توجه به قیود شبکه انتقال و قیود تامین منابع توان راکتیو میسنجد. این روش برای حالتی که یک عرضه کننده دارای بیش از یک منبع توان راکتیو باشد همچنین در در شرایط وقوع پیشامدهای مختلف با اندکی تغییرات قابل استفاده است. در صورتیکه مقدار این شاخص برای یک عرضه کننده خاص بزرگتر از صفر باشد، عرضه کننده بازیگر محوری محسوب شده و توانایی بیشتری برای اعمال رقابت گریزی خواهد داشت. همچنین سه سناریوی جدید برای مدیریت بازار توان راکتیو نیز در این پایان نامه پیشنهاد شدهاند و نتایج بازار توان راکتیو برای آنها محاسبه شده و با هم مقایسه گردیدند. هر یک از این سناریوها در شرایط خاص میتواند مورد استفاده بهره برداران سیستم قرار بگیرد. در صورتیکه شبکه انتقال همواره در معرض پرشدگی خطوط قرار داشته باشد و بهره برداران در پی حداقل کردن اشغال ظرفیت خطوط به واسطه انتقال توان راکتیو و حداکثر کردن انتقال توان حقیقی باشند، سناریوی حداقل کردن میزان نیاز به تامین توان راکتیو میتواند مورد استفاده قرار گیرد. در شرایطی که با توجه استانداردهای شبکه، بهره برداران در پی دستیابی به بهترین پروفیل ولتاژ باشند، میتوانند حداقل کردن تخطی ولتاژ شینها از مقدار مطلوب را تابع هدف خود قرار دهند و درنهایت در مراحل اولیه راه اندازی بازار توان راکتیو برای ایجاد انگیزه بیشتر به منظور جلب مشارکت بیشتر منابع توان راکتیو در کنترل ولتاژ شبکه و یا در بازارهایی که پرداختها بر اساس نرخ تنظیم شده انجام میپذیرد، حداقل کردن تمرکز بازار میتواند تابع هدف بهره برداران سیستم قرار گیرد.
تجربه بازارهای برق در نقاط مختلف دنیا نشان داده است که فرض رقابتی بودن بازار بدون وجود واحد نظارتی، فرضی توجیه ناپذیر است. بنابراین وجود واحد نظارت برای حفظ و افزایش رقابت در بازار و جلوگیری از به وجود آمدن قدرت بازار الزامی است. واحد نظارت و پایش بازار، باید از همه شرکت کنندگان بازار مستقل بوده و مستقیماً زیر نظر هیأت مدیره بازار اداره شود. واحد نظارت بازار منجر به برقراری رقابت عادلانه بین بازیگران بازار و کاهش قیمت برق می گردد. همچنین این سیستم باید انگیزه کافی را برای سرمایه گذاران در جهت بهبود سیستم قدرت (تولید، انتقال وتوزیع) فراهم نماید. در فصل هفتم به تفصیل در مورد وظایف و کارکردهای واحدهای پایش بحثشده است. افزایش کشش قیمتی تقاضا، ترویج قراردادهای دو جانبه، اعمال سقف قیمت، رویهکاهش خودکار، محدود کردن سهم بازار عرضه کنندگان، تسهیل ورود عرضه کنندگان به بازار،طراحی سیستم تسویه به صورت پرداخت به ازای پیشنهاد، توسعه شبکه انتقال، اعمال جریمه وتحریم و … از شناخته شده ترین روشهای تعدیل و تخفیف رقابتگریزی به شمار میروند.
در انتهای این پایان نامه بررسی شاخصهای ساختاری بازار برق ایران و عوامل محدودکننده فرآیند رقابت در این بازار برق مورد بررسی قرار گرفته است. نگاهی به شاخصهای ساختاری مبتنی بر سهم بازار در بازار برق ایران حاکی از آن است که این شاخصها تقریبا در محدوده قابل قبولی قرار دارند و به عبارت دیگر سهم بازار تولید و ظرفیت نصب شده به گونهای بین بازیگران توزیع شدهاند که مشکل چندانی از نظر تشخیص پتانسیل اعمال رقابتگریزی با استفاده از این شاخصها احساس نمیشود. محاسبه شاخص عرضه باقیمانده RSI برای بازار برق ایران نشان دهنده عدم استقلال بازار از تولید بازیگران است. این امر نشان دهنده کمبود عرضه در بازار برق ایران است که این یک هشدار جدی برای وجود پتانسیل اعمال رقابتگریزی میباشد. این شاخص سیگنال مناسبی را برای سرمایهگذاران به منظور سرمایهگذاری در بخش تولید فراهم میآورد اما متاسفانه به علت نبود سازوکار مناسب برای جلب این سرمایهها به نظر نمیرسد وضعیت این شاخص در آیندهای نزدیک به حد مطلوب برسد. وجود برخی محدودیتهای انتقال به ویژه در قسمتهای جنوب و جنوب شرقی شبکه سراسری برق نیز به طور معمول فرصتهای مناسبی را برای اعمال رقابتگریزی توسط نیروگاههای واقع در آن نقاط به وجود میآورد. نگاهی به نتایج بازار به ویژه قیمتهای متوسط بازار در ساعات پیک نشان میدهد که در عمل در این ساعات رقابتی در بازار مشاهده نمیشود و قیمتهای پیشنهادی تمامی بازیگران نزدیک به سقف قیمت تعیین شده توسط هیات تنظیم بازار برق میباشد. تنها در ساعات کم باری است که میتوان رقابت را بین بازیگران بازار برق ایران متصور شد. با توجه به کمبود عرضه و نزدیک بودن سطح تقاضا به کل ظرفیت در دسترس در ساعات پیک همچنین پایین بودن تقریبی سقف قیمت، احتمال مضایقههای اقتصادی و فیزیکی و مبادرت به اقدامات رقابت گریزانه در بازار برق ایران بسیار محتمل است. به طور کلی جدا از مشکلات مبتلا به سیستم قدرت ایران از قبیل نبود زیرساختهای اندازهگیری، مخابراتی و اطلاع رسانی مناسب (که پیش نیاز راهاندازی بازارهای برق هستند)، وجود مشکلاتی در بهرهبرداری واحدها، محدودیتهای سیستم انتقال، کمبود عرضه و … عوامل بسیار مهم دیگری نیز در وجود سطح پایین رقابت در بازار برق ایران و ناکارآمدی آن نقش دارند. یکی از مهمترین عوامل، ساختار کماکان دولتی صنعت برق و وجود تفکرات سنتی و تصدیگرایانه در مدیریت این صنعت میباشد. نظام بودجهبندی نامناسب، دیدگاه بازیگران به مقوله مالیات و عدم آموزش مناسب و صحیح بازیگران در مورد تجدیدساختار و مسایل مربوط به بازار و رقابت موجب شده است که بازار ایران از کارآمدی مناسب و مورد انتظار برخوردار نباشد. علیرغم وجود مشکلات بسیاری که در اجرا و پیاده سازی بازار برق در ایران مشاهده میشود اما راهاندازی این بازار پیامدهای مثبت و غیر قابل انکاری نیز داشته است که امیداست با برطرف شدن برخی از این مشکلات شاهد ایجاد یک فضای رقابتی و کارآمدتر در این عرصهباشیم.

نحوه خرید

دانلود رایگان فایل
شما میتوانید تنها با یک کلید به راحتی فایل مورد نظر را دریافت کنید. 🙂

برای دسترسی به این فایل ابتدا باید اشتراک خریداری کنید. برای خرید اشتراک بر روی لینک زیر کلیک کنید.

ارتقاء عضویت

در صورت بروز هر گونه مشکل در روند خرید اینترنتی، بخش پشتیبانی کاربران آماده پاسخگویی به مشکلات و سوالات شما می باشد

راهنمای سایت

برخلاف سایت های دیگر که فایل ها را به صورت تکی می فروشند روال سایت ما این است که شما با عضویت در سایت ما میتوانید از تمام فایل های موجود استفاده کنید.

تمام مطالب سایت فقط برای اعضای سایت رایگان است.

نحوه عضویت در سایت

آخرین مطالب

مطالب مرتبط